مىرسانند ؛ بزرگان و عقلاى ملت از اين تهمت برى هستند ، اينگونه مزخرفات و لاطايلات نه تنها در ايران است بلكه در تمام فرنگستان ، خصوصا در اين اسلامبول پيش چشم چنين سلطان مقتدر ، چهها كه نمىنويسند و به چه صور تصوير نمىكنند . البته خاطر مبارك را مكدر نفرماييد ، همه نيك و [ بد ] موقت است . بعد از اين كه با ملت اتحاد و اتفاق فرموديد ، ملت جزاى بىادبان را مىدهد . مخفى نماند كه سلطنت آل عثمان در خطر بود ، همين كه اعلان مشروطيت شد ، عموم متجاوزين حساب خود برده در جاى خود آرام گشتند ، بهانه به دست نتوانستند بياورند . نگارنده را جز حشمت و اقتدار اعلىحضرت و آسايش ملت و محفوظ ماندن مملكت از تجاوز اجنبى منظورى نيست . كجا انصاف است كه در اين عهد تمدن اولين حكمران روى زمين را جرايد عالم به بد عهدى و بدنامى ذكر نموده هجويات و وحشىگرى او را مىنويسند ، تبعه و ملت بخواند و دلخون نشود ؟ جسارت كرده چند فقره عريضه عرض كرده فرستادهام ، شايد متنبه شده ، تغيير مسلك فرموده ، ترحم اول به خود و در ثانى به ملت بيچاره نماييد . كور باشند مسببان اين بدنامى ! كه در خارجه و داخله كرورها ملت مظلومه را خون ريخته به وادى عدم رهسپار كردند ، مشروطه را خلاف شرع گفتند ، اعلىحضرت را بدنام و سرگردان كردند . اعلىحضرتا ! اگرچه حد ندارم از سياست در حضورت دم زنم لكن سوز درون وادار مىكند در پيش لقمان حكمت بگويم . چنين مىنمايد كه خائنين به افكار باطل افتاده حضرتت را اغوا كرده مىگويند كه در وقت تنگى و ضرورت روسيه معاونت مىكند . زهى خيال خام و باطل كه روسيه قدمى بىاذن انگليس بتواند بردارد ! انگليس از اين وضع ايران متنفر و منزجر است ، معاهدهاش با روسيه محكمتر است ، خودسر نتواند حركت كند و علاوه ، داخلا و خارجا ، روسيه نه چنان گرفتار است كه بتواند كسى را معاونت نمايد . انگليس و ساير دول به مداخلهء روسيه راضى نمىباشند ، خصوصا ژون تركها ، اولا مقرند بر اينكه بقاى مشروطهء ايشان موقوف به مشروطه شدن ايران است و ثانيا ملتفت شدهاند اختلاف كلمه بين سنى و شيعه از دسايس حكومات مستبده است ، اصول اسلام يك و بلافرق [ است ] اختلاف فروع فرق سبحانى اصول نيست ، فكر اتحاد اسلام دارند . و علاوه بر اينها ، روزى كه امراى دربار مجلس را توپ بستند تمام پارلمنهاى دنيا به تزلزل درآمدند ، عموم ملت متمدن دشمن دولت ايران و اعلىحضرتت گشتند ، زيرا پارلمن در نزد عموم ملل
سياحت نامه ابراهيم بيگ ( فارسى ) — صفحة 722
مساهمون: حاجى زين العابدين مراغه اى
ص٧٢٢