هريك چند سر اسب سوارى همراه برده بودند و باز برگردانيدن و آوردن آنها بكشتى متعذر بود لابد بسركار آن رفيع مقدار پيشكش شد « 1 » . با آنكه از هركس چند سر از آن در عرض راه تلف و هريك را مبلغى سواى قيمت نزد يك به بيست تومان خرج واقع شده بود چون در آنجا اسب تازى و عربى به سبب عدم احتياج ايشان بسوارى اسب قدر و قيمت آن پرىوشان را دانسته ندانسته انگاشته از قرار راسى نقدا « جنسا » ده دوازده تومان عوض دادند .
و دستور ايشان در اسب داشتن چنانست كه يال و دم آنها را مىبرند و برعكس تعارف دست از سرودم خود برداشته از خود را ميگذارند و در اسب داشتن آنها را نا مبارك و بهجهت خود ميشوم ميدانند . و ديگر بايد اسبهاى ايشان از خجلت سوار پيوسته سر بميان هر دو پا داشته باشد و هرگز سربلند نسازد « 2 » و به اينجهت ريسمانى بر سر ايشان بسته پيوسته سر ريسمان را به ميان هر دو پاى او آورده مىبندند تا آنقدر كه عادت شود و بايد يابووار رفتار نمايد و داب « 3 » و تندى و سرعت و خوبيهاى حسن آنها را مرعى نميدارند .
بعد از چند روز ديگر كه وقت رفتن شد اين بندگان به همان مكان كه نامه بوده برده نامه را از پاندان برداشته در ميان صندوقچه گذاشته و صندوقچه را فرمودند كه بايد ابراهيم بيك و اين كمينه مهر نمايند لهذا مهر نموده نامه را برداشته بدون اينكه مكرر تغيير دهند بر بالاى كنمى گذاشته از آنجا بر روى ناو و از آنجا وزرا و معتبرين سيام نامه را بكشتى آورده رسانيدند و از آنجا برگشته اين بندگان لنگر برداشته بتاريخ بيست و دوم شهر صفر سنه 1098 « 4 » روانه مقصود گرديدند .
هامش
( 1 ) - لالوبر مينويسد : « پادشاه سيام فقط در حدود 2000 اسب نگهميدارد كه تقريبا يك دوجين آنها ايرانى است كه ارزش خود را از دست دادهاند . سفير ايران 4 يا 5 سال قبل آنها را از طرف پادشاه خود به او هديه كرده بود » . ( لالوبر - كتاب ياد شده - جلد اول ص 118 ) .
( 2 ) - ماركوپولو مينويسد كه در ايالت « قره جنگ( Nan Chao )چين » مرسوم است كه دو يا سه مفصل استخوان دم اسب را قطع ميكنند تا در هنگام تاختن دم به سوار اصابت ننمايد . چون به نظر آنها اسبى كه در موقع تاختوتاز دم خود را تكان بدهد شكيل نمىباشد » .
سفرنامه . كتاب ياد شده . ص 172 )
( 3 ) - در متن خطى « داو » آمده است كه به « داب » تصحيح گرديد . داب بمعنى « كر و فر و شأن و شوكت و خودنمائى » مىباشد . ( فرهنگ ناظم الاطباء ) .
( 4 ) - 22 صفر 1098 ه ق برابر با 7 ژانويه 1687 ميلادى .