تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى ) — صفحة 343

مساهمون:

ص٣٤٣
على عادلشاه در دهلى ازدواج كرد ( بساتين السلاطين . كتاب ياد شده . ص 489 ) . در جريان جنگ با گولكنده محمد معظم را باتهام توطئه با ابو الحسن بدستور اورنگ‌زيب « در يك خيمه مدت شش سال در نظربندى داشته بودند » . ( بساتين السلاطين . ص 553 ) پس از مرگ اورنگ زيب محمد اعظم كه والى ايالت مالوه بود خود را پادشاه اعلام كرد ولى چند ماه بعد در نبردى كه بين او و برادر ناتنىاش بوقوع پيوست به قتل رسيد و محمد معظم تحت عنوان « شاه عالم بهادر شاه اول » از 1707 تا 1712 سلطنت كرد . مادر « شاه عالم » رحمه النساء نام داشت . او زن دوم اورنگ زيب و دختر يك راجپوت بود كه در كشمير حكومت ميكرد . اورنگ‌زيب از زن دوم خود يك دختر بنام بدر النساء و پسر ديگرى نيز باسم محمد سلطان داشت .

شمارهء 127

اورنگ‌زيب در سال 1046 ه با دل‌رس بانوبيگم دختر صمصام الدوله شاهنواز خان صفوى ازدواج كرد و ثمره اين ازدواج چهار فرزند بود كه به ترتيب زيب النساء - زينت النساء - محمد اعظم و محمد اكبر نام گرفتند . دو نفر از فرزندان اورنگ‌زيب براى ما اهميت بخصوص دارند . زيب النساء كه به فارسى شعر ميسرود و محمد اكبر كه بدربار صفوى پناهنده شد . فرزند ارشد شاهزاده خانم زيب النساء در 1048 ه ( 1638 - 1639 ) متولد گرديد و شاعره مشهورى است كه « مخفى » تخلص مينمود . ميگويند پس از فتح بيجاپور و گلكنده مجالس جشن و سرور ترتيب داده شد و بزرگان و اعيان « و مقربان نذور تهنيت مباركبادى از نظر انور گذرانيدند مگر زيب النساء بيگم كه نذر تهنيت پيش نكرد و مراسم مباركبادى بجا نياورد چون موجبش پرسيدند جوابى مردانه چنين گفت . . . . ذات مقدس پيش ازين شاهنشاه بودند كه چندين فرمانروايان ممالك مثل ابو الحسن قطب‌شاه و اسكندر عادلشاه مطيع و منقاد امر عالى و باج‌گذار بودند لقب شاهنشاهى راست و درست ميامد و امروز كه همه را از ميان برداشته همين يكذات مقدس ماندند و تمامى يك سلطنت شد پس شاهنشاهى تنزل به شاهى شد و از اوج ملك الملوكى بحضيض مالكى هبوط واقع شد پر ظاهر آن است كه اين نه جاى مباركبادى است » ( بساتين السلاطين . كتاب ياد شده . ص 563 - 564 ) . اين خبر كه به گوش اورنگ‌زيب رسيد چون از علاقه زيادى كه زيب النساء به برادرش محمد اكبر كه بايران پناهنده شده بود داشت واقف بود دستور داد تا زيب النساء را در قلعه سليم گره دهلى زندانى كردند . زيب النساء ديوان خود را در آنجا برشته تحرير درآورده است . اين شاهزاده خانم در حوالى سال 1114 ه ( 1702 - 1703 ميلادى ) وفات يافت و آرامگاه او ظاهرا در محل باغ سى هزارى بيرون دروازه كابلى شهر دهلى واقع است . ( ر ك به ديوان محفى . چاپ حيدرآباد ) .