پرسيد : اوضاع كشور شما چگونه است و امور خود شما در چه وضع است ؟ . پاسخ دادند كه خوب است . . . . . در جريان مكالمات پادشاه پرسيد : - كدام يك از دو پادشاه كشورهاى شما بزرگتر و مقتدرتر است ؟ - مؤبد ايرانى در جواب گفت كه پادشاه كشور ما بزرگتر ، مقتدرتر و ثروتمندتر و شاه شاهان است و هر كارى بخواهد ميتواند انجام دهد . سپارتوس سكوت اختيار كرده چيزى نگفت . شاه رو بوى كرده گفت : خوب رومى تو چه ميگوئى ؟ - من چه دارم بگويم بعد از آنچه كه اين مرد بيان داشت . اما اگر ميخواهى به حقيقت پى ببرى هر دو پادشاه اينجا پيش تو حضور دارند خود آنها را بيازماى و بهبين كدام يك پرابهتتر و مقتدرتر مىباشند . شاه از استماع اين سخنان در شگفتى شد و پرسيد چگونه هر دو پادشاه حضور دارند ، سپارتوس پاسخ داد كه سكههاى آنها در اختيار تو است يكى نميسما
( Nomisma )
و ديگرى درهم
( Miliaresion )
به تصوير هريك بنگر حقيقت را درخواهى يافت . پادشاه فرمان داد كه سكهها را به حضور آوردند و با دقت آنها را ارزيابى كرد . سكه رومى درخشان كاملا مدور زيبا و از طلاى سرخ ساخته شده بود . در صورتى كه درهم ايرانى از نقره و با سكه طلاى رومى قابل مقايسه نبود از اين امر پادشاه نتيجه گرفت كه رومىها مردمانى باشكوه و جلال - مقتدر و بابصارت هستند . پس فرمان داد كه سپارتوس را با احترام تمام بر فيلى سوار كرده و با نواختن طبل و با كبكبه و دبدبه دور شهر گرداندند . و ايرانيان از آنچه كه گذشته بود منفعل گرديدند .
( ص 330
( Cosmas INDICOPLEUSTES , cHRISTIAN TOPOGRAPHY . HAKLUYT SOCIETY
شمارهء 57
در سال 1685 بين شركت هند شرقى انگليس و فالكن بر سر قيمت جواهراتيكه پادشاه سيام توسط يكى از كارگزاران آن شركت سفارش داده بود اختلاف بوجود آمد بدينمعنى كه فالكن قيمت تعيين شده را گزاف خواند و از پرداخت وجه آن خوددارى نمود و به نمايندگان شركت دستور داد كه جواهرات خريدارى شده را به مدارس برگردانند . در نتيجه شركت هند شرقى خواستار پرداخت خسارتى معادل 65 هزار ليره گرديد .
از طرف ديگر فعاليت اتباع انگليسى و كاركنان سابق شركت در دزدى دريائى براى انگليسيها در شرق مشكلات زيادى بوجود آورد . از اينرو در ژوئيه سال 1686 بموجب فرمانى جيمز دوم پادشاه انگليس خدمت كليه اتباع آن كشور را زير پرچم سلاطين محلى در شرق ممنوع ساخت .
براى اجراء فرمان و جلوگيرى از راهزنى دريائى و دريافت خسارت رزمناوهاى انگليس دست بمحاصره بندر مرگى و توقيف كشتىهاى سيامى در خليج بنگال زدند . اين امر سبب بروز جنگ بين انگليس و سيام گرديد .
( ص 123 .
Hall ; A History of South - East Asia London 1955