و ديگر اعظم جزاير مشهوره در جهان جزيره مشهوره مسمى به
جپان است « 1 » و اين از اعظم جزاير و معمورتر و هواى آن در نهايت اقتصاد « 2 » است و بر خلاف ساير زيربادات كه هميشه بهار است در اينمكان چهار فصل مانند نزهت فضاء ايران نمايان متحقق مىشود و آب و هواى آنجا در غايت كيفيت و خوشى و خرمى و صفاست و قطر آنجزيره هزار فرسخ است « 3 » و همه آنجزيره معمور و در نهايت آبادى و اراضى و جبال آن مشتمل بر باغات و در آنها اشجار و اثمار زمستانى و تابستانى بسيار است و هميشه برف و يخ بهم ميرسد و از همه نوع و جنس وحوش و طيور در آنجا مىباشد و باز ترلان « 4 » و چرغ و شاهين و قرقاول در آنجا بسيار مىباشد و آدم آن را به شهر ناو آورده ملاحظه شد قريب به يك ذرع بوده و مردم آنجا بصيد و شكار شعف تمام دارند و از شهر ناو تا آنجا در موسم در وقت رفتن بپانزده روز ميروند و در آمدن بچهل روز مراجعت ميكنند و از يكطرف نزديك بچين واقع و ارباب شناخت را اعتقاد چنانست كه اينجزيره انتهاء معموره و درياى آن متصل به بحر محيط است « 5 » و صاحبان سير
هامش
( 1 ) - ظاهرا چينىها لغت ژاپنى نىهن( Ni - hon )يا نىپن( Nippon )را كه به معنى « از نسل خورشيد » است به جپن( Japan )يا جىپن( Ji - pon )تحريف كرده و آن كشور را « سرزمين آفتاب تابان »( Ji - pon Kuo )ناميدند و ما نيز نام ژاپن را پس از تسلط مغولان از چينىها اقتباس كردهايم و در جامع التواريخ اين كلمه به صورت جپانگوJipankuآمده است . ( بول .
كتاب ياد شده . جلد سوم ص 129 ) ولى در دورانهاى قديمتر جغرافيدانان اسلامى نام آن كشور را باز هم بتقليد از چينىها بلاد واق مىگفتند . ر ك به تعليقات شماره 88
( 2 ) - اقتصاد بمعنى ميانهروى و اعتدال است .
( 3 ) - اين رقم اغراقآميز است چه عرض هيچيك از جزاير ژاپن از ساحل تا ساحل به خط مستقيم به 500 كيلومتر نمىرسد و طول مجمع الجزاير هم كمى بيش از 2000 كيلومتر يا 350 فرسخ مىباشد .
( 4 ) - در نسخه خطى طرلان نوشته شده كه به ترلان تصحيح گرديد . در تركى ترلان نوعى باز شكارى را گويند .
( 5 ) - صاحب جهاننامه مىنويسد : « اما نهايتهاء ربع معمور و اطراف عالم . . . . از جانب مشرق شهرهاء چين است . . . . و سيلا ( كره ) و بلاد واقواق ( ژاپن ) . »
( محمد بن نجيب بكران . جهاننامه . بكوشش رياحى . تهران 1342 . ص 9 )