تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ينبوع الأسرار في نصايح الأبرار ( فارسى ) — صفحة 478

مساهمون:

ص٤٧٨
مثنوى آن را به پيغمبر منسوب داشته است و چنين مىگويد :
بهر اين پيغمبر آن را شرح ساخت * كان كه خود بشناخت يزدان را شناخت
و نيز در شرح نهج البلاغه ج 4 ص 547 به على عليه السلام و در كنوز الحقائق ص 9 و بعضى مآخذ به پيغمبر اكرم منسوب است . مؤلف اللؤلؤ المرصوع ( ص 86 ) آن را از احاديث موضوع مىشمارد . مضمون اين حديث نيز در غالب اشعار عرفا ديده مىشود . در مصباح الهدايه ص 90 مىنويسد چنان كه در حديث صحيح است : « من عرف نفسه الخ . » من عمل بما علم . . . - كشف الخفا ، ش 2542 ، تخريج احاديث احياء العلوم ج 1 ص 71 - كنوز الحقائق ص 130 - جامع الصغير ج 2 ص 112 - طبقات الشافيعة سبكى ج 4 ص 149 . من عمل سوءا فهو جاهل حتى يرتد عنه - اين حديث در جايى به نظر نرسيد . من غاب خاب - مرحوم دهخدا در امثال و حكم ( ص 1746 ) مىنويسد : در اشعار سعدى ، ابن يمين ، سيف اسفرنگ و انورى آمده است . انورى آن را در غزل مشهور : « اينكه مىبينم به بيداريست يا رب يا به خواب » آورده . ميدانى در مجمع الامثال ص 330 ج 2 چاپ مصر آن را از امثال مولدين دانسته است . در فرائد اللآل ( ص 295 ج 2 ) نيز جزء امثال مولدين و به صورت « من غاب خاب حظه » نقل شده است . من كان لله كان الله له - در التصفيه ص 101 و در مرصاد العباد ص 467 آمده است . استاد مدرس رضوى در تعليقات حديقه ص 260 مىنويسد : بعضى آن را حديث قدسى دانسته‌اند . ميبدى در كشف الاسرار ج 1 ص 563 و 440 آن را حديث نبوى دانسته و معنى و تفسير كرده است . مولوى نيز در بيت زير اشاره بدين عبارت دارد : ( ر . ك . احاديث مثنوى ص 91 )
كان لله بوده‌اى در ما مضى * تا كه كان الله له آمد جزا
همچنين در بيت :
كان لله دادن اين حبه است * تا كه كان الله له آيد به دست
و نيز سنائى در حديقة الحقيقة ص 185 در بيت زير اشاره بدان مىكند .
همه خواهى كه باشى او را باش * بر او سوى خويش هيچ مباش
ينبوع الأسرار في نصايح الأبرار ( فارسى ) — صفحة 478 | كمال الدين حسين بن حسن خوارزمي / مهدى درخشان