موسى را ، عليه السّلام ، با كمال مرتبهء نبوّت و درجهء رسالت و اولوالعزمى ، در ابتدا ده سال ملازمت خدمت شعيب مىبايست كرد تا استحقاق شرف مكالمهء حق ، جلّ و علا ، بيابد . للّه درّ قائله :
كليد گنج سعادت قبول اهل دل است * مباد كس كه در اين نكته شكّ و ريب كند 102 / 4
شبان وادى ايمن گهى رسد به مراد * كه چند سال به جان خدمت شعيب كند
و بعد از آنكه به دولت كلام الهى و سعادت :
« وَ كَتَبْنا لَهُ فِي الْأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْعِظَةً وَ تَفْصِيلًا »
« 1 » رسيده بود و [ پيشوايى ] « 2 » دوازده سبط بنى اسرائيل يافته و جملگى تورات از تلقين حضرت الهى [ تلفيق ] « 3 » كرده ، ديگرباره در دبيرستان تعلّم علم لدنّى از معلّم خضر التماس ابجد متابعت مىبايست كه :
« هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً »
« 4 » چنان كه بعضى از پيشوايان روشن ضمير از ارباب تفسير آوردهاند كه چون موسى ، عليه السّلام ، با بنى اسرائيل رايت استظهار در تختگاه مصر برافراخت و بعد از هلاك قبط 102 / 12 و متابعت دوازده سبط ، آن منزل شريف را مقرّ دولت ساخت ، حضرت الهى او را به تذكير قوم و ذكر نعمت نامتناهى امر كرد ، كليم اللّه نيز بر موجب فرمان [ ربّانى ] « 5 » بعد از حمد حضرت سبحانى به ذكر نعم نامتناهى و زجر قوم از مناهى ، قيام نمود بعد از آن فرمود كه حضرت كردگار مجيد ، نبىّ شما را برگزيد و به انواع اصطناع بنواخت و به شرف مكالمه مشرّف ساخت . قوم گفتند : اين معنى ما را محقّق است و اين نكته در اذهان ما مقرّر ، امّا بيان فرماى كه اعلم ناس كدام است . موسى ، عليه السّلام ، فرمود : داناترين آدميان منم و چون اين علم را حواله به خدا نكرد و به تفضيل خويش بر ديگران مبادرت نمود ، حضرت الهى ، جلّ شأنه ، عتاب فرمود و گفت : بلكه داناتر از تو مرا بندهاى است نزد مجمع البحرين ، و آن حضرت ، عليه السّلام ، كه پيش از تو در ايّام فريدون بود و بر مقدّمهء ذى القرنين اكبر 102 / 21 ، و گوئيا شيخ فريد الدّين عطّار ، قدّس سرّه ، بدين معنى اشارت كرد آنجا كه گفت : بيت .
حق تعالى گفت موسى را به راز * كآخر از ابليس رمزى جوى باز 102 / 23
چون بديد ابليس را موسى به راه * گشت از ابليس موسى رمز خواه
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 / 145 ) .
( 2 ) . نسخه : بيشولى .
( 3 ) . نسخه : تلقين .
( 4 ) . كهف ( 18 / 66 ) .
( 5 ) . زبانى .