تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير قرآن صفى على شاه — صفحة 574

مساهمون:

ص٥٧٤

[ سوره الروم ( 30 ) : آيه 30 ]

فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ( 30 ) پس راست گردان رويت را براى دين حق‌گراى آفرينش خدا را كه آفريد خلق را بر آن نيست تغييرى مر آفرينش خدا را اينست آن دين راست و درست و ليكن بيشترين مردمان نميدانند ( 30 )
روى خود پس راست گرد آن بهر دين * يك جهت از كلّ اديان باليقين
وان بوفق فطرتست از كردگار * خلقتان كرد او بدين استوار
خلق مفطورند بر دين الست * كه بدند از روى فطرت حق‌پرست
بازشان بر فطرت ار بنهى تمام * هست بر توحيدشان ميل و مقام
هم چنان كه عقل در آدم نهاد * دين عقلى اندر ايشان هم نهاد
عقل و دين با هم همانا توامند * خلق از حق در نهاد آدمند
يك مثل گويد در اين معنى صفى * تا نماند بر ضميرت مختفى
آب كايد ز آسمان صافست و خوش * چون كنى در سركه ميگردد ترش
همچنين با عقل و دين آمد بشر * از خدا در فطرت از روى نظر
پس شدند از كيش اصلى منحرف * عقلها و كيشها شد مختلف
دين حق مبدل نگردد بىخلاف * مر مصونست از تغير و اختلاف
اختلافات از ره نفس و هواست * تا نپندارى كه اين دين خداست
نيست در دين خدا تبديل هيچ * دين فطرى گير و بر باقى مپيچ
دين فطرى دين اسلامست و بس * طفره از توحيد نبود بهر كس
دين قيم آن بود لكن ز ناس * مىندانند اكثرى از ناشناس

[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 31 تا 34 ]

مُنِيبِينَ إِلَيْهِ وَ اتَّقُوهُ وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ لا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ ( 31 ) مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَ كانُوا شِيَعاً كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ ( 32 ) وَ إِذا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُنِيبِينَ إِلَيْهِ ثُمَّ إِذا أَذاقَهُمْ مِنْهُ رَحْمَةً إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ ( 33 ) لِيَكْفُرُوا بِما آتَيْناهُمْ فَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ( 34 ) بازگشت كنندگان بسوى او و بپرهيزيد از او و بر پا داريد نماز را و مباشيد از شرك آورندگان ( 31 ) از آنان كه پاره پاره كردند دينشان را و شدند گروه‌ها هر گروهى به آنچه نزد ايشانست شادمانند ( 32 ) و چون مس كند انسان را ضررى ميخوانند پروردگارشان را بازگشت كنندگان بسوى او پس چون چشانيد ايشان را از خود رحمتى آن گاه پاره از ايشان بپروردگارشان شرك ميآورند ( 33 ) تا كفران ورزند به آنچه داديمشان بس كامرانى كنيد پس زود باشد كه بدانيد ( 34 )
رو بسوى او نمائيد از وجوه * يا منيبين اليه فاتّقوا
و اقيموا الصّلاة اى مردمان * هم مباشيد از گروه مشركان
چون نماز آمد بتوحيدت دليل * ترك آن نبود پسند اندر سبيل
زان كسان كه دين خود كردند چند * مر جدا زو فرقه فرقه هم شدند
هر گروهى آنچه باشد نزدشان * ز امر دين باشند بر آن شادمان
مسّ نمايد مردمان را چون ضرر * ربّ خود را باز خوانند از اثر
سوى او گردند باز از غير او * هم بر اخلاص و نياز آرند رو
پس رساند چون كه ايشان را خدا * رحمتى از نزد خود اندر بلا
دفع بيمارى و فقر و رنج و غم * حق كند ز ايشان فزايد بر كرم
فرقهء ز ايشان به حق مشرك شوند * جاى شكر نعمت از دفع گزند
تا بود انجامشان كافر شدن * زانچه ما داديمشان در هر زمن
پس بنعمتهاى اين دنيا شويد * بهره‌مند از فقد عقل و منع ديد
مر سرانجام تمتع را بزود * باز دانيد از عقوبت در شهود

[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 35 تا 39 ]

أَمْ أَنْزَلْنا عَلَيْهِمْ سُلْطاناً فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِما كانُوا بِهِ يُشْرِكُونَ ( 35 ) وَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوا بِها وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ إِذا هُمْ يَقْنَطُونَ ( 36 ) أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ( 37 ) فَآتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ وَ الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ ذلِكَ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ( 38 ) وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا فِي أَمْوالِ النَّاسِ فَلا يَرْبُوا عِنْدَ اللَّهِ وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ ( 39 ) يا فرو فرستاديم بر ايشان حجتى پس او سخن كند به آنچه هستند كه به آن شرك ميآورند ( 35 ) و چون چشانيم مردمان را رحمتى شاد شوند به آن و اگر برسد ايشان را سختى بسبب آنچه پيش فرستاده دستهاشان آن گاه ايشان نوميد ميشوند ( 36 ) آيا نديدند كه خدا گشاده ميگرداند روزى را براى آنكه ميخواهد و تنگ ميگرداند بدرستى كه در آن هر آينه آيتهاست براى گروهى كه ميگروند ( 37 ) پس بده صاحب قرابت را حقش و درمانده