ما لَكُمْ لا تَناصَرُونَ
چيست شما را كه يارى نميكنيد يكديگر را در خلاص از عذاب ؟ و ايشان از خجالت جواب نتوانند گفت پس بايشان گويند
بَلْ هُمُ الْيَوْمَ - مُسْتَسْلِمُونَ
بلكه ايشان امروز گردن نهادگانند به جهت عجز و عدم حيله ، منقادشدگانند .
بلى عن ابراهيم آورده كه مستسلمون يعنى للعذاب
وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ
و روى آرند در موقف بعضى از دوزخيان بر بعضى ديگر
يَتَساءَلُونَ
در حالتى كه از يكديگر سؤال كنند بطريق خصومت به اين قسم :
[ سوره الصافات ( 37 ) : آيات 28 تا 32 ]
قالُوا إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنا عَنِ الْيَمِينِ ( 28 ) قالُوا بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ( 29 ) وَ ما كانَ لَنا عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ بَلْ كُنْتُمْ قَوْماً طاغِينَ ( 30 ) فَحَقَّ عَلَيْنا قَوْلُ رَبِّنا إِنَّا لَذائِقُونَ ( 31 ) فَأَغْوَيْناكُمْ إِنَّا كُنَّا غاوِينَ ( 32 )
قالُوا
گويند اتباع مر رؤساء قوم را
إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنا عَنِ الْيَمِينِ
بدرستى كه شما بوديد كه مىآمديد بسوى ما از قوىترين وجهها يا از روى تسلط و غلبگى كه دين ما حقست و اضلال ما مينموديد . على بن ابراهيم روايت كرده كه اين گفتگو ميان فلان و فلان يعنى اول و ثانى خواهد گذشت زيرا كه ثانى اول را يا به زور و يا بوجوه مموههء مزخرفه برين داشت كه بجاى شير خدا امير المؤمنين عليه السّلام نشيند
قالُوا
گويند رؤساء مر اتباع خود را يا يكى از منافقين منافق ديگر را كه نه چنانست كه شما مىگوئيد
بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ
بلكه نبوديد شما ايمانآورندگان يعنى شما به راه راست نبوديد كه تا باغوا و اضلال ما از راه حق برگشته باشيد .
وَ ما كانَ لَنا عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ
و نبود ما را بر شما هيچ تسلطى و غلبگى تا باكراه و جبر شما را بظلمتآباد ضلالت انداخته باشيم
بَلْ كُنْتُمْ قَوْماً طاغِينَ
بلكه بوديد شما گروهى از حد ايمان درگذشتگان به اختيار خود پس بايد كه عذاب امروز مخصوص ما نباشد
فَحَقَّ عَلَيْنا قَوْلُ رَبِّنا
پس واجب شد بر همهء