عليه السّلام مرويست كه
« هو جيش البيداء يؤخذون من تحت اقدامهم »
وَ قالُوا
و گويند لشگر سفيانى در وقت خسف
آمَنَّا بِهِ
ايمان آورديم بقايم آل محمد صلى اللَّه عليه و آله چنانچه از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام مروى است و در تفاسير مشهوره ضمير به را درين جا و در آنچه بعد ازين ميآيد راجع بمحمد صلى اللَّه عليه و آله داشتهاند و اسم محمد صلّى اللَّه عليه و آله در ضمن «
ما بِصاحِبِكُمْ مِنْ جِنَّةٍ
» مذكور :
شده
وَ أَنَّى لَهُمُ التَّناوُشُ
و از كجا باشد ايشان را فرا گرفتن ايمان
مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ
از موضعى دور ؟ و اين تمثيل است در تناول ايمان در وقت مشاهدهء آثار مرگ به حال كسى كه خواهد بدست تناول چيزى كند كه در غايت دورى و ارتفاع باشد هم چنان كه محالست كه بدست آن چيز را فرا گيرند همچنين وقتى كه علامات مرگ را معاينه بينند محال باشد كه كفار تناول ايمان كنند چه آن بعد از انقضاى زمان تكليف در محل قبول نيفتد .
ابو حمزه گويد كه از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام تفسير :
وَ أَنَّى لَهُمُ التَّناوُشُ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ
را پرسيدم حضرت فرمود
« انهم طلبوا الهدى من حيث لا ينال و قد كان لهم مبذولا من حيث ينال »
يعنى بدرستى كه ايشان طلب هدى و ايمان كردند از آن حيثيت كه به آن نتوانستند رسيد و حال آنكه ايمان بايشان بخشيده شده بود از آن جهت كه به آن توانستند رسيد و نرسيدند چنانچه حق تعالى ميفرمايد كه
وَ قَدْ كَفَرُوا بِهِ
و بتحقيق نگرويدند ايشان بقايم آل محمد صلوات اللَّه عليه و آله
مِنْ قَبْلُ
پيش از اينكه در ربقهء تكليف بودند و اينزمان كه زمان انقضاى تكليف است گرويدن فايده بروزگار ايشان نميرساند
وَ يَقْذِفُونَ بِالْغَيْبِ
و مىافكندند سخن نالايق را به پوشيدگى
مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ
از جاى دور يعنى متكلم بكلامى چند ميشدند به گمان خود كه حقيقت آن اصلا بر ايشان ظاهر نبود و از دانش آن بسيار دور بودند چنانچه انكار ظهور قايم آل محمد مىنمودند بدون آنكه بر حقيقت آن اطلاع حاصل كرده باشند
وَ حِيلَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ ما يَشْتَهُونَ
و حايل گردانيده شد ميان ايشان و آنچه ايشان آرزو داشتند . على بن ابراهيم