بر مجىء آن تعلق گرفته
يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ
در آن روز متفرق ميشوند مردمان از يكديگر ، جمعى در بهشت درآيند و گروهى بدوزخ اقامت نمايند چنانچه حق تعالى فرمود كه :
[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 44 تا 47 ]
مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ ( 44 ) لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ ( 45 ) وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ يُرْسِلَ الرِّياحَ مُبَشِّراتٍ وَ لِيُذِيقَكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِأَمْرِهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ( 46 ) وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلاً إِلى قَوْمِهِمْ فَجاؤُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَانْتَقَمْنا مِنَ الَّذِينَ أَجْرَمُوا وَ كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ ( 47 )
مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ
هر كسى كه كافر شد پس بر اوست جزاى كفر او كه آن خلود در جهنم است
وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً
و هر كه بجا آرد كار خوب را بعد از تحلى بحليهء ايمان
فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ
پس براى نفس خود ميگسترانند فرش استراحت را در بهشت . مطابق «
مَنْ كَفَرَ
، وَ مَنْ آمَنَ
» نگفت اشارت بر آنكه كمال ايمان به عمل صالحست و تحريص اهل ايمانست بر عمل صالح . از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه
« ان العمل الصالح ليسبق صاحبه الى الجنة فيمهد له كما يمهد لاحدكم خادمه فراشه »
يعنى بدرستى كه عمل صالح هر آينه سبقت ميگيرد صاحب خود را بسوى بهشت و پيش از او خود را به بهشت مىرساند پس ميگستراند براى صاحب آن عمل فرش بهشت را چنانچه خادمان شما در دنيا براى شما فرش ميگسترانند . و اينحديث تأييد و تقويت كلام جمعى مىكند كه بتجسم اعمال قايل شدهاند زيرا كه اعمال عرضاند و سبقت عرض و تمهيد فرش در باب عرض به ميزان عقل سنجيده نميشود مگر آنكه عرض بسيماى جوهر گردد و ميتوان گفت كه بطريق مجاز سبقت عمل گفته و از آن