و بحر به جهت آنست كه
لِيُذِيقَهُمْ
تا بچشاند خداى تعالى ايشان را در دنيا
بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا
بعضى از مكافات آنچه كردند و تمام آن را در آخرت بايشان خواهد چشانيد
لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
تا آنكه ايشان بچشيدن بعضى بازگردند از شرك و معصيت و رو آرند بتوحيد و طاعت الهى
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ
بگو اى محمد مشركان را كه سير كنيد در زمين امم سابقه
فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ
پس بنگريد كه چگونه بود عاقبت و سرانجام آنانى كه پيش از ايشان بودند كه قصور ايشان قبور گشته و از ديار ايشان ديّار نمانده در روضهء كافى از ابو الربيع شامى نقل كرده كه او گفت من از حضرت صادق عليه السّلام معنى
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ
را پرسيدم حضرت فرمود
« عنى بذلك : اى انظروا فى القرآن فاعلموا كيف كان عاقبة الذين من قبلكم و ما اخبركم عنه »
يعنى خواسته است از سير در زمين نظر كردن در قرآن را تا معلوم كند سرانجام كفار ما تقدم را و معلوم كند آنچه كه خبر داده شدهايد به آن
كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ
بودند بيشتر ايشان شرك آرندگان به اين معنى كه بيشتر ايشان شرك خود را ظاهر ميكردند و قليلى مخفى ميداشتند پس اينمعنى منافات ندارد با آنكه همه مشرك باشند بعضى گفتهاند كه مراد از اكثر جميع است زيرا كه استعمال اكثر در جميع در كلام عرب شايع است
فَأَقِمْ وَجْهَكَ
پس راست گردان روى خود را يعنى من جميع الوجوه توجه نماى و مستقيم شو
لِلدِّينِ الْقَيِّمِ
براى دينى كه در نهايت راستى و درستى است
مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ
پيش از آنكه بيايد
يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ
روزى كه گشتن نيست مر آن روز را
مِنَ اللَّهِ
از نزد خداى تعالى ميتواند كه من اللَّه متعلق باشد بلفظ يأتى يعنى پيش از آنكه بيايد از نزد خداى تعالى روزى كه احدى نتواند كه آن را بازگرداند و ميتواند كه متعلق بلفظ
لا مَرَدَّ لَهُ
باشد يعنى پيش از آنكه بيايد روزى كه رد كردن نباشد مر آن را از خداى تعالى بواسطهء ارادهء حتمى كه