ذلِكُمْ
ازين امور كه خلق و رزق و اماته و احياست
مِنْ شَيْءٍ
هيچ چيزى تا بدان سبب آنها قابل پرستش باشند ؟ و چون معلومست كه از آنها اين امور سرنميزند پس آنها را شريك خداى تعالى گرفتن در عبادت و پرستش نزد و نشايد
سُبْحانَهُ
پاك است خداى
وَ تَعالى
و برترست
عَمَّا يُشْرِكُونَ
از آنچه مشركان شريك او ميسازند . و بعد ازين در بيان شآمت شرك و ترك توحيد ميفرمايد كه :
[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 41 تا 43 ]
ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ( 41 ) قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ ( 42 ) فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ ( 43 )
ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ
آشكارا شد فساد در خشكى و در دريا به جهت كمى - باران چه هر گاه باران كم شود آن باعث موت حيوانات بر و بحر گردد . و از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه
« حياة دواب البر و البحر بالمطر فاذا كف المطر ظهر الفساد فى البر و البحر و ذلك اذا كثرت الذنوب و المعاصى »
چنانچه حق تعالى فرموده كه ظهور فساد در بر و بحر بما كسبت ايدى الناس بسبب شآمت آن چيزيست كه كسب كرده آن را دستهاى مردمان يعنى بسبب معاصى كه از مردم بفعل آمده صاحب كشاف گفته كه چون باران منقطع گردد جانوران آبى ناپيدا شوند . و در تفسير على بن ابراهيم و در روضهء كافى از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام روايت كردهاند كه آن حضرت فرمود كه « قوله عز و جل :
ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ
ذاك و اللَّه حين قالت الانصار : منا امير و منكم امير
» بنا برين مراد از فساد در بر و بحر همين فساد قلت باران نخواهد بود بلكه آنست با بر هم خوردن دين مبين حضرت رسالتپناه صلّى اللَّه عليه و آله پس اين آيه كريمه از جمله آن آيتهاست كه تأويل آن بعد از تنزيل آنست و اين ظهور فساد در بر