ابى جعفر الباقر عليه السّلام روايت كرده يعنى برميگردد بر شك خود بسوى شرك و ميخواند غير خداى تعالى را چنانچه بعد از اين ميآيد
خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةَ
زيان كرد در دنيا و در آخرت
ذلِكَ
اين خسران دنيا و آخرت
هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ
آن است خسران ظاهر و هويدا
نه مال و نه اعمال و نه دنيا و نه دين * البته زيانى نبود بدتر از اين
يَدْعُوا
ميخواند آن خاسر و ميپرستد
مِنْ دُونِ اللَّهِ
بجز از خداى به حق
ما لا يَضُرُّهُ
چيزى را يعنى صنمى را كه ضرر به او نتواند رسانيد اگر نپرستد آن را
وَ ما لا يَنْفَعُهُ
و چيزى را كه نفع به او نتواند رسانيد اگر پرستش او كند
ذلِكَ
اين خواندن و پرستيدن ما لا يضر و ما لا ينفع
هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ
اين است گمراهى دور از مطلب .
يَدْعُوا لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ
پوشيده نماند كه « يدعو » كه بمعنى دعوت باشد و اختيار تأويل در آن نكنند مستدعى مفعول مفرد است و « لام » ابتدايى تقاضاى آن مىكند كه بر صدر جمله درآيد نه مفرد ، بنا بر اين گفتهاند كه « لمن ضره » مفعول « يدعو » نميتواند كه بشود ، پس بعضى لام « لمن ضره » را زايد گرفتهاند و « من ضره » را مفعول « يدعو » دانسته به اين تقدير كه « يدعو من ضره اقرب من نفعه » يعنى ميخواند خاسر كسى را كه ضرر او نزديكتر باشد از نفع او بطريق فرضى كه نفعى داشته باشد با آنكه نفعى ندارد چنانچه حق تعالى فرموده كه «
يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ
» يا مراد از اين نفع نفعى است كه آن خاسر توقع دارد كه آن شفاعت است براى او و نفع منفى سابق نفع واقعى نفس الامرى است و در لام « لمن ضره » توجيهات بسيار كردهاند كه ذكر آنها در اين مقام ضرر دارد
لَبِئْسَ الْمَوْلى
هر آينه آنكه ضرر او اقرب از نفع او باشد بد ناصرى است
وَ لَبِئْسَ الْعَشِيرُ
و بد معاشرى و مصاحبى
[ سوره الحج ( 22 ) : آيات 14 تا 16 ]
إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يُرِيدُ ( 14 ) مَنْ كانَ يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّماءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ ما يَغِيظُ ( 15 ) وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ آياتٍ بَيِّناتٍ وَ أَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ ( 16 )