تبعث كل امة مع امامها »
اگر چه اينحديث در تفسير على بن ابراهيم عليه الرحمه نيز منقولست اما چون مصدّر بلفظ « قال » بود و تصريح نبود بر اينكه اين مروى از حضرتست لهذا از كتاب مجمع البيان نقل كرديم و ازينجا مستفاد ميگردد كه احاديثى كه در تفسير على بن ابراهيم مصدّر بلفظ « قال » است قائل آن حضرت صادق عليه السّلام است
ثُمَّ لا يُؤْذَنُ
پس بعد از اقامت شهدا شهادت را اذن و دستورى ندهند
لِلَّذِينَ كَفَرُوا
مر آن جماعتى كه كافر شدهاند از آنكه در مقام عذر آيند بنا بر آنكه ايشان را عذرى نيست و يا آنكه اذن ندهند ايشان را كه بعد از بعث ديگر رجوع به دنيا نمايند
وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ
و نيستند ايشان كه طلب رضاى خداى تعالى از ايشان كرده شود يعنى گفته نمىشود ايشان را كه شما باعمال حسنه خداى تعالى را راضى و خشنود سازيد زيرا كه روز بعث روز عمل و تكليف نيست .
وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ ظَلَمُوا الْعَذابَ
و چون ببينند در روز قيامت آنان كه ظلم بر نفس خود كردند و شرك و عصيان ورزيدند عذاب دوزخ را
فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ
پس تخفيف داده نشود ايشان آن عذاب مريى
وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ
و نيستند ايشان كه مهلت داده شود .
وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا
و چون ببينند در روز قيامت آنان كه شرك آوردند
شُرَكاءَهُمْ
انبازان خود را يعنى بتانى را كه ايشان را شريك خداى تعالى ساختهاند يا شياطينى را كه باعث شرك و كفر ايشان شده بودند
قالُوا
گويند اين مشركان
رَبَّنا
اى پروردگار ما
هؤُلاءِ شُرَكاؤُنَا
اين گروهاند شريكان ما
الَّذِينَ
آن شريكانى كه
كُنَّا نَدْعُوا
بوديم ما كه ميخوانديم ايشان را يا بطريق عبادت و يا بطريق اطاعت
مِنْ دُونِكَ
بدون تو و ايشان ما را اضلال ميكردند و امر بعبادت خود ميفرمودند :
فَأَلْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ
پس بيفكنند آن بتان بسوى اين مشركان سخن را به اين معنى كه خداى تعالى آن بتان را قدرت بر سخن گفتن دهد و سخن ايشان