ايشان يعنى از غايت حيرت نتوانند خورد را ديد
وَ أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ
و دلهاى ايشان خالى باشد از فهم و ادراك از غايت دهشت و حيرت و على بن ابراهيم در معنى «
وَ أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ
» گفته : « قلوبهم يتصدع من الخفقان » يعنى دلهاى ايشان پراكنده مىشود از اضطراب و حركت .
وَ أَنْذِرِ النَّاسَ
و بترسان مردمان را
يَوْمَ يَأْتِيهِمُ الْعَذابُ
از روزى كه بيايد بديشان عذاب بنا بر اين تفسير نصب « يوم » بر مفعوليت « أنذر » است كه تا مفعول ثانى باشد و ميتواند كه نصب آن بر ظرفيت باشد چه درين صورت معنى چنين مىشود كه بترسان مردم را در روزى كه بيايد بديشان عذاب و معلوم است كه خداى تعالى حكم بانذار درين روز نكرده زيرا كه اين انذارى است بيفايده بلكه حكم بانذار ازين روز كرده
فَيَقُولُ الَّذِينَ ظَلَمُوا
پس گويند در وقت رؤيت عذاب آنانى كه ستم كردند بر نفسهاى خود بتكذيب انبياء و بشرك
رَبَّنا أَخِّرْنا
اى پروردگار ما تأخير كن عذاب ما را و رد كن ما را به دنيا
إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ
تا مدتى نزديك
نُجِبْ دَعْوَتَكَ
تا اجابت كنيم دعوت ترا در دنيا و آنچه بفرمايى بجا بياريم چون « نجب » جواب امر واقع شده بنا برين مجزوم است
وَ نَتَّبِعِ الرُّسُلَ
و تابع شويم پيغمبران را .
پس حق تعالى يا ملائكه به حكم او گويند كه
أَ وَ لَمْ تَكُونُوا
آيا نبوديد شما قبل ازين در دنيا
أَقْسَمْتُمْ مِنْ قَبْلُ
قسم ميخورديد كه شما هميشه در دنيا خواهيد بود و
ما لَكُمْ مِنْ زَوالٍ
نيست شما را هيچ زوالى ؟
وَ سَكَنْتُمْ
و ساكن شديد شما
فِي مَساكِنِ الَّذِينَ
در مسكنهاى آنان كه
ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ
ستم كردند بر نفسهاى خود به اختيار شرك و كفر چون قوم عاد و ثمود
وَ تَبَيَّنَ لَكُمْ
و ظاهر شد مر شما را بمشاهدهء خرابى منازل ايشان بنزول عذاب
كَيْفَ فَعَلْنا بِهِمْ
چه كرديم ما بايشان و چه نوع ايشان را مستأصل و مساكن ايشان را خراب و أبتر گردانيديم
وَ ضَرَبْنا لَكُمُ الْأَمْثالَ
و زديم براى شما مثلها در بيان احوال ايشان و بيان