ايشان نفقهء اندك در جهاد و در غير آن
وَ لا كَبِيرَةً
و نه نفقه بسيار
وَ لا يَقْطَعُونَ
و قطع ننمايند در حين رفتن بجهاد
وادِياً
هيچ زمينى را
إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ
مگر آن كه نوشته شود آنها براى ايشان
لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ
تا مزد دهد ايشان را خداى تعالى بوسيلهء آنها
أَحْسَنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
بهتر و بيشتر از آنچه بودند كه بجاى مىآوردند آن را .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 122 ]
وَ ما كانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ ( 122 )
وَ ما كانَ الْمُؤْمِنُونَ
و جايز نيست مؤمنانرا
لِيَنْفِرُوا
اينكه بيرون روند بغزا
كَافَّةً
همهء ايشان از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام مرويست كه اين حكم وقتى نازل شد كه تابعين پيغمبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله بسيار شدند پس امر كرد ايشان را كه بعضى بجهاد بروند و بعضى ديگر براى نفقه و تحقيق مسائل در خدمت حضرت بمانند و غزا را بنوبت قرار دهند چنانچه حق تعالى ميفرمايد كه :
فَلَوْ لا نَفَرَ
اى فهلا نفر ، يعنى پس چون مسلمانان بسيار شدند چرا بيرون نروند براى جهاد
مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ
از هر گروهى ازين جماعت كثيره
طائِفَةٌ
پارهاى ، و پارهاى چرا نميمانند در خدمت حضرت
لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ
تا طلب دانش كنند در احكام دين
وَ لِيُنْذِرُوا
و تا بترسانند
قَوْمَهُمْ
قوم خود را
إِذا رَجَعُوا
چون برگردند آن ها از آن جهاد
إِلَيْهِمْ
بسوى اين طالبان دانش
لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ
تا آن كه آن قوم راجعين حذر كنند و بترسانند از آنچه ترسانيده ميشوند .
صاحب مجمع البيان گويد كه : اقوى اينست كه اين آيت ناسخ باشد مر آيهء سابق را كه فرموده : «
ما كانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ
» زيرا كه جهاد از جملهء واجبات كفايى است و اگر بر همه واجب باشد لازم مىآيد كه واجب عينى باشد ، و اما آنچه از حديث حضرت امام محمد باقر عليه السّلام فهميدى