« فاحش » ميگويند ، و ميتواند كه مراد از فحشاء مطلق معاصى باشد .
وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ
و خداى تعالى وعده ميدهد شما را بعوض انفاق بخيار مال ، آمرزش را از نزد خود در دار عقبى
وَ فَضْلًا
و افزونى مال را در دار دنيا
وَ اللَّهُ واسِعٌ
و خداى تعالى بسيار فضل و احسان است بر منفقين
عَلِيمٌ
داناست به نفقه دادن ايشان .
يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ
ميدهد خداى تعالى حكمت را بهر كه خواهد
وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ
و بهر كس كه بدهد حكمت را
فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً
پس تحقيق داده است به او نيكويى بسيار را در اصول كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه
« الحكمة طاعة اللَّه و معرفة الامام »
و در روايت ديگر است كه
« الحكمة معرفة الامام و اجتناب الكبائر التي أوجب اللَّه عليها النار » .
عياشى از سليمان بن خالد روايت كرده كه من از حضرت صادق عليه السّلام سؤال از « حكمت » كه در اين آيتست كردم حضرت فرمود كه : مراد از حكمت معرفت و تفقه در دينست ؛ و هر كس از شما كه تفقه در دين بهمرساند او حكيم است و دوستترين چيزى نزد ابليس فوت فقيه است .
وَ ما يَذَّكَّرُ
و متذكر و متعط نميشود به اين آيات
إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ
مگر خداوندان عقول صافيه . و
فى مصباح الشريعة عن الصادق عليه السّلام : « قوله
ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ
، أى لا يعلم ما أودعت و هيّأت فى الحكمة الا من استخلصته لنفسى و خصصته بها »
يعنى مراد ازين آيه اينست كه نميداند آنچه بوديعه گذاشتهام و مهيا كردهام در حكمت مگر آن صاحبان عقول كه خالص گردانيدهام آنها را براى نفس خودم و تخصيص دادهام آنها را بمعرفت حكمت .
وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ
كلمهء « ما » بمعنى « الذى » است و عائد محذوفست ، أى الذى أنفقتموه من نفقة ، يعنى آن چيزى كه ببخشيد شما آن را از جنس عطيه
أَوْ نَذَرْتُمْ مِنْ نَذْرٍ
أى الذى نذرتموه من نذر يعنى به آن چيزى كه نذر كنيد شما آن را از مطلق