قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ
بگو اى محمد در جواب يهود : كه مر خداى تعالى راست جهت مشرق كه كعبه در آن طرفست
وَ الْمَغْرِبُ
و جهت مغرب كه بيت المقدس در آن سمتست يعنى حق تعالى مالك جميع جهانست ، و هر طرف را كه بمقتضاى وقت مصلحت داند آن را قبله ميگرداند
يَهْدِي مَنْ يَشاءُ
راه مينمايد خداى تعالى بمقتضاى حكمت و مصلحت هر كسى را كه خواهد
إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
بسوى راه راست كه آن امر به نماز است ، گاهى به طرف بيت المقدس و وقتى بجانب كعبهء معظمه ، و امر مىكند عباد خود را در هر وقتى آنچه مقتضاى آن وقت باشد و مصلحت تقاضاى آن كند هر چند كسى مطلع بر آن نباشد .
وَ كَذلِكَ
و هم چنان چه هدايت كرديم شما را به راه راست يا ما هم چنان چه برگزيديم قبلهء شما را
جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً
گردانيديم شما را اى امت محمد امتى ميانه گزين غير مايل به طرف افراط و تفريط ، از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه آيت «
وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً
» مخاطبه بائمهء معصومين است زيرا كه آن حضرت در تفسير « امة وسطا » فرمودهاند كه :
« اى ائمة عدلا و واسطة بين الرسول و الناس »
بلكه موافق روايت على بن ابراهيم آيه اينچنين نازل شده كه
« و جعلناكم أئمة وسطا »
لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ
تا آنكه باشيد شما گواهان بر مردمان در روز قيامت
وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً
و تا باشد رسول خداى تعالى براستى شما گواه در آن روز ، در حديث صادق عليه السّلام آمده كه مراد از اين « امت » جميع اهل قبله نيستند زيرا كه در ميان ايشان جمعى هستند كه در دنيا بواسطهء يك صاع خرما شهادت آنها مقبول نيست ، پس چه سان شهادت ايشان در قيامت براى اعمال خلايق مقبول افتد ؟ بلكه مراد ازين « امت » مائيم از ائمه ( امت . خ ل ) برگزيده كه در شأن ماست « 1 »
«
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ
» نحن الامة الوسط و نحن شهداء اللَّه تبارك و تعالى على خلقه و حججه فى ارضه و سمائه
و
فى مناقب ابن شهر آشوب عن ابى جعفر عليه السّلام قال : لا يكون شهداء على الناس الا الأئمة و الرسل ، فاما الامة فانه
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 110