محاربه انديشه كردندى كه دشمن بسيار است و عدد ما اندك و به جهت اين خوف در دل ايشان آمدى حق تعالى ميفرمايد كه من مانع مىشوم ميان دل ايشان و خوف ايشان تا خايف نباشند و حايل مىشوم ميان دل كافران و امن تا هميشه ترسان باشند يونس بن عمار از ابو عبد اللّه عليه السّلام روايت كرد كه مراد آنست كه حق تعالى مانع مىشود از آنكه بنده مؤمن حق را باطل داند و باطل را حق
وَ أَنَّهُ
و بدانيد اينرا نيز كه سخن حق اين است
إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
بسوى حكم و جزاى او محشور خواهيد شد و مجازات عمل شما خواهد فرمود .
وَ اتَّقُوا فِتْنَةً
و به پرهيزيد از گناهى كه اگر برسد عقوبت آن
لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً
نرسد به كسانى كه ستم كردند از شما در حالتى كه اختصاص داشته باشد به آنها بلكه عام باشد و به ظالم و غير ظالم اثر آن برسد شآمت آن به همه سرايت كند و اين وقت ظهور بدع است و مداهنه در امر بمعروف و نهى از منكر و كاهلى از جهاد از ابن عباس مروى است كه حق تعالى در اين آيه ميفرمايد كه بر منكر خاموش مباشيد و از آن چشم مپوشانيد و بد آن رضا مدهيد كه چون عذاب خدا نازلشود ظالم و غير ظالم و عام و خاص در آن داخل شوند اما ظالمان به جهت ظلم و غير ايشان به جهت ترك امر بمعروف و نهى از منكر و تا مكلفان از اطفال و مجانين و بهايم بر سبيل امتحان و اعتبار و لطف مر غير را تا از مثل اين عبرت گرفته ترك معصيت كنند از سدى منقولست كه اين آيه در روز بدر نازل شد و در روز حرب جمل فتنهء آن نتيجه روى نموده با حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در مقام مقاتله در آمدند و فتنهء عظيم از آن پيدا شد زبير و طلحه روايت كردهاند كه ما اين آيه را مىخوانديم و نميدانستيم كه اهل آنيم اين هنگام دانستيم كه مراد از اين آيه مائيم پس مخالفت كرديم و رسيد بما آنچه رسيده يعنى مخالفت امير المؤمنين كرديم و با او در مقام حرب در آمديم و به جهت آن در فتنه افتاديم از ابن عباس نقل است كه چون اين آيه نازلشد پيغمبر خدا فرمود كه هر كه بر على ظلم كند در اينجا كه من نشستهام و اين مقام از وى غصب كند بعد از وفات من چنان باشد كه انكار نبوت من كرده و انكار نبوت جميع پيغمبران كه قبل از من بودند حذيفهء يمانى گفت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه از بعضى ياران من چيزى سانح گردد كه حق تعالى ايشان را بيامرزد و صحبت من با ايشان نجات ايشان ندهد و به هلاكت اخروى گرفتار گردند و ابو ايوب انصارى نقل كرده كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه اى عمار زود باشد كه بعد از من فتنههاى عظيم ظاهر گردد تا آنكه شمشير در ميان ايشان كشيده شده بعضى بعضى را بكشند و برخى از برخى بيزارى نمايند چون اين حال را مشاهده كنى پس بر تست كه متمسك شوى به اين اصلع كه در جانب راست من نشسته