و ايشانند كه ايشان را باشد عذابى دردناك .
بنده بايد كه از رحمت خداى نااميد نگردد و از عذاب خداى ايمن نباشد و دائما ميان خوف و رجا باشد تا از اهل اين آيت نباشد كه : لا ييأس من روح اللّه إلّا القوم الكافرون .
[ سوره العنكبوت ( 29 ) : آيات 24 تا 25 ]
فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلاَّ أَنْ قالُوا اقْتُلُوهُ أَوْ حَرِّقُوهُ فَأَنْجاهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ( 24 ) وَ قالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثاناً مَوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَ يَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضاً وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرِينَ ( 25 )
نبود قوم او را جوابى الّا آنكه گفتند كه : ابراهيم را بكشيد يا بآتشش بسوزيد ، آنچه گفتند بكردند و اسباب و آلات آن بساختند خداى تعالى او را نگاهداشت و از آتشش برهانيد و آتش را بر وى سرد « 1 » و سلامت گردانيد تا آتش از وى هيچ نسوخت مگر بندى كه بر وى نهاده بودند چنان كه قصّهء آن برفت « 2 » بدرستى كه درين آياتى و دلالاتى هست قومى را كه ايمان آرند و بخداى بگروند
[ وَ قالَ ]
و گفت ابراهيم ايشان را كه : شما بدون خداى بتانى گرفتيد كه بر عبادت ايشان با يكديگر دوستى ميكنيد و ايشان را سبب دوستى يكديگر ساختهايد « 3 » آرى اين دوستى شما در دنيا باشد روز قيامت از يكديگر تبرّا كنيد و به يكديگر كافر شويد و يكديگر را لعنت كنيد و جاى و مسكن شما آتش دوزخ باشد و شما را ناصرى و يارى نباشد كه شفاعت كند « 4 » .
هامش
( 1 ) - در بعضى نسخ و در تفسير « چاپى ابو الفتوح ( ره ) : « برد » .
( 2 ) - در غالب نسخ : « چنان كه گذشت » .
( 3 ) - ابو الفتوح ( ره ) ضمن كلامى كه مشتمل است بر وجوه اختلاف قرائت گفته :
« و باقى قرّاء خواندند [ مودّة بينكم ] بنصب و تنوين[ مَوَدَّةَ ]و نصب[ بَيْنِكُمْ ]على الظرف ، و نصب[ مَوَدَّةَ ]هم بر مفعول له باشد چه مفعول له هم معرفه باشد و هم نكره ؛ تقول : فعلت ذلك مخافة الشّرّ و ضربته تأديبا له ، و معنى آيت آنست كه : شما اين بتان را كه مىپرستيد براى مودّت و دوستى حيات دنياست ؛ بقيامت هيچ ثمر نبود آن را » .
( 4 ) - ابو المحاسن ( ره ) محصّل معنى آيه را مطابق روش خطابى ترجمه كرده است و ابو الفتوح ( ره ) گفته : «[ ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ ]پس روز قيامت كافر شوند بعضى ببعضى و لعنت كنند بهرى بهرى را ؛ و مثله قوله : الاخلّاء يومئذ بعضهم لبعض عدوّ الّا المتّقين » .