آن را كه خواهد بر حسب آنچه مصلحت داند بدرستى كه درين آياتى و علاماتى هست كسانى را كه ايمان مىآرند .
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيات 53 تا 54 ]
قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ( 53 ) وَ أَنِيبُوا إِلى رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ ( 54 )
خلاف كردهاند در آنكه مراد به اين آيت كيست عبد اللّه عبّاس گفت : مشركان گفتند كه : محمّد دعوى مىكند كه هر كه شرك آرد بخداى و خون ناحقّ ريزد خداى تعالى او را نيامرزد و ما اين هر دو كرديم پس او ما را چرا دعوت مىكند ؟ - خداى تعالى اين آيت فرستاد برين قول آيت مشروط باشد بتوبه و گفتهاند كه : اين آيت در نزول مقدّم است برآيت
« إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ » *
و گفتهاند كه : در حقّ كسانى است كه اسلام آوردهاند و در جاهليّت گناهان عظيم كرده بودند ترسيدند كه خداى ايشان را نيامرزد خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : بگوى : اى محمّد بندگان مر آنان كه بر نفس خود اسراف كردند و در ارتكاب كبائر از حدّ درگذشتند كه : اى بندگان اسراف كرده از رحمت خداى تعالى نوميد مباشيد كه خداى تعالى همهء گناهان را بيامرزد كه او آمرزنده و بخشاينده است .
آوردهاند كه : عبد اللّه مسعود در مسجدى رفت واعظى تذكير ميگفت و وعيدى سخت ميكرد و وصف دوزخ و اغلال و سلاسل آن ميكرد او بيامد و بانگ بر وى زد و گفت : چرا مردمان را از رحمت خداى تعالى نوميد ميگردانى و خداى تعالى ميگويد :
[ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ]
زيد اسلم گفت : مردى بود در امم گذشته در عبادت اجتهاد عظيم كردى امّا مردمان را ترسانيدى و از رحمت نااميد گردانيدى چون با پيش خداى تعالى شد گفت : بار خدايا مرا نزديك تو چيست ؟ - گفت : دوزخ ، گفت : پس عبادت من كجا شد ؟ - گفت : بندگان مرا تو از رحمت من نااميد كردى امروز ترا از رحمت خود نااميد گردانم معمّر از زهرى روايت كرد