ميرانيد تا به آن جا كه ميخواهيد و همچنين آفتاب و ماه را مسخّر شما كرد كوشندهاند منافع و مصالح خلق را از پختن ميوه و پروردن كشت و غير آن ، و شب و روز را مسخّر شما گردانيد تا متعاقب مىآيند و ميروند ؛ چون شب برود روز باز آيد و چون روز برود شب باز آيد با تعاقب ضياء و ظلمت و نقصان و زيادت ، و بداد شما را از هر چه خواستيد يعنى بعضى از آنچه ازو خواستيد و گفتهاند : از هر چيزى كه نخواستيد از آنكه شما را راه بدان نبود « 1 »
[ وَ إِنْ تَعُدُّوا ]
و اگر خواهيد تا نعمت خداى را برشمريد بدان نرسيد و نتوانيد شمردن آن را از كثرت و بشكر آن نرسيد و بدرستى كه آدمى ستمكارى كافر نعمت است نعمت بر وى خداى كند و او ديگرى را شكر كند و عبادت .
[ سوره إبراهيم ( 14 ) : آيات 35 تا 37 ]
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً وَ اجْنُبْنِي وَ بَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ ( 35 ) رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَ مَنْ عَصانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 36 ) رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ ( 37 )
ياد كن اى محمّد آن را كه ابراهيم بر سبيل دعا و تضرّع گفت : اى خداى و پروردگار من اين شهر را كه مكّه است شهرى گردان كه مردم ايمن باشند در وى ، حق تعالى دعاى وى باجابت مقرون كرد و چنان ايمن كرد كه هيچ وحش و طير در وى خايف نباشند تا گرگ و ميش و شير و گاو و كبوتر و باز با يكديگر باشند و اگر كسى خونى كند و در آنجا گريزد تعرّض وى نكنند تا آنگاه كه بيرون شود
[ وَ اجْنُبْنِي ]
و دور گردان مرا و پسران مرا از آنكه بت پرستيم يعنى الطاف كن كه عند آن از عبادت أصنام اجتناب كنند آنگه گفت :
[ رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ ]
بار خدايا ايشان بسيارى
هامش
( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « و حسن بصرى و ضحّاك و سلام خواندند :[ وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ]بالتنوين على تقدير من كل شىء ما سألتموه بر اين قرائت [ ما ] مفعول به باشد و ضحّاك [ ما ] حمل كرد بر نفى و گفت : معنى آنست كه : و آتاكم من كلّ شىء ما لم تسألوه ؛ و بسيار چيزها بداد شما را كه نخواستيد و راه بنمود شما را » .