بدرستى كه ما داديم موسى را كتاب توراة پس در او خلاف كردند بعضى بوى ايمان آوردند و بعضى بوى كافر شدند پس اگر در تو و در كتاب تو خلاف كنند « 1 » و ترا ساحر و كذاب خوانند « 2 » و كتاب ترا افسانه و سحر خوانند « 3 » چه عجب باشد .
[ وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ ]
و اگر نه آن سخن باشد « 4 » كه از خداى تو سابق شده در مهلت دادن امّت موسى كه خلاف كردند يا در مهلت امّت تو كه گفتهايم كه ايشانرا در دنيا عذاب نكنيم هر آينه حكم كرده شدى ميان ايشان به هلاكت و عذاب استيصال
[ وَ إِنَّهُمْ ]
و بدرستى كه ايشان در شكّىاند به شك اندازنده
[ وَ إِنَّ كُلًّا لَمَّا ]
و « 5 » بدرستى و حقيقت كه هر يكى ازين خلاف كنندگان را تمام بدهد و بكمال بديشان رساند خداى تعالى جزاى اعمال ايشان بر حسب آنچه كرده باشند از امّت موسى يا از امّت تو ، و نه آنست كه آنچه ايشان كردهاند و ميكنند بر وى پوشيده است پوشيده نيست بدرستى كه او به آنچه شما ميكنيد آگاه است و دانا .
[ سوره هود ( 11 ) : آيات 112 تا 115 ]
فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَكَ وَ لا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ( 112 ) وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِياءَ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ ( 113 ) وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى لِلذَّاكِرِينَ ( 114 ) وَ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ ( 115 )
حق تعالى خطاب كرد رسول صلّى اللّه عليه و آله را و مراد اوست و امّت او ؛ گفت : اى محمّد راست باش و بر استقامت رو چنان كه ترا فرمودهاند
[ وَ مَنْ مَعَكَ ]
تو و آن كس كه توبه كرد و رجوع
هامش
( 1 ) در غالب نسخ : « كردند » و « خواندند » ( در هر دو موضع ) .
( 2 ) در غالب نسخ : « كردند » و « خواندند » ( در هر دو موضع ) .
( 3 ) در غالب نسخ : « كردند » و « خواندند » ( در هر دو موضع ) .
( 4 ) در غالب نسخ : « و اگر نه از براى سخنى بودى كه از خداى تو سابق شد » .
( 5 ) ابو الفتوح ( ره ) نسبت به اين آيه چنين گفته ( ج 3 ؛ ص 100 ؛ س 1 ) :
« قراء خلاف كردند در [ إن ] و [ لما ] ؛ ابن كثير و نافع خواندند بتشديد هما معا[ وَ إِنَّ كُلًّا لَمَّا ]و ابو بكر عن عاصم خواند بتخفيف اول و تشديد دوم ، و ابو عمرو و كسائى بتخفيف [ ان ] و [ لما ] جميعا ، و ابن عامر و حمزه و حفص عن عاصم خواندند بتشديد اول و تخفيف دويم و در معنى [ لما ] بتشديد چند وجه گفتند ( آنگاه شروع بنقل وجوه قراءات مذكوره كرده و بيانات بسيار مطولى نقل نموده است هركه طالب باشد به آن كتاب مراجعه كند ( جلد سوم چاپ اول ؛ ص 100 ، و جلد پنجم چاپ دوم ؛ ص 445 ) .