آسمان را گفت : برويد و بر موسى اعتراض كنيد تا چرا اين سؤال كرد ، فرشتگان روى بموسى نهادند از چهار جانب كوه تا از هر جانبى چهار فرسنگ بگرفتند ؛ اوّل فرشتگان آسمان دنيا آمدند بر صورت گاوان وزراو « 1 » دهن ايشان بتسبيح و تهليل ميدميد بآوازهائى چون رعد سخت ، آنگه فرشتگان آسمان دويم آمدند بر صورت شتران ، ايشان را جلبه و آوازى بود عظيم بتسبيح و تهليل ؛ موسى عليه السّلام بترسيد و اعضاى او لرزيدن گرفت و هر موئى كه بر اندام او بود از ترس راست گشت ؛ و گفت : بار خدايا استقالت كردم و پشيمان شدم مرا از اين اهوال بكرم خود برهان ، حبر فرشتگان و مهتر ايشان موسى را گفت :
اى موسى صبر كن بس زود بجزع آمدى ؛ آن كس كه آن خواهد كه تو خواستى ازين صابرتر باشد تو هنوز چه ديدهء ؟ ! از بسيارى اندكى ، آنگه فرشتگان آسمان سيّم آمدند در صورت كركسان ؛ آواز ايشان بتسبيح و تهليل بلند شده بود چنان كه نزديك بود كه كوه بدرّد گفتى : درفش آتشىاند ، آنگه فرشتگان آسمان چهارم فرود آمدند و ايشان به هيچ جانور نماندند برنگ آتش بودند و بخلقت برف بودند آواز تسبيح و تهليل ايشان بيش از آواز فرشتگان پيشين بود ، آنگه فرشتگان آسمان پنجم فرود آمدند بر هيئتى كه موسى نتوانست كه در ايشان نگاه كند ؛ از شدّت خوف بر جاى بماند لرزه بر اندام او افتاده و گريستن گرفت ، حبر فرشتگان گفت : مكانك ، بر جاى باش تا چيزى بينى كه طاقت آن نيارى ، آنگه فرشتگان آسمان ششم فرود آمدند و خداى تعالى ايشان را گفت : برويد و بر بندهء من اعتراض كنيد كه وى خواست كه مرا ببيند ، ايشان آمدند بر صورتى و خلقتى عجيب در دست هر يكى درختى از آتش چون « 2 » درخت خرما
هامش
( 1 ) در غالب نسخ « گاوان دنيا » بخلاف بعضى نسخ كه در آنها « برزا » و در تفسير ابو الفتوح ( ج 2 چاپ اول ، ص 456 ؛ س 24 ) « ورزا » و اصل همان است كه در متن ملاحظه مىشود و اين دو كلمه كه در اين نسخ آمده مخفف « برزاو » و « ورزاو » مىباشد ؛ - در برهان قاطع گفته :
« ورزاو بر وزن چرخاو گاوى را گويند كه زمين را بدان شيار كنند يعنى گاو زراعت » .
( 2 ) كذا صريحا در همهء نسخ اين تفسير كه موقع تصحيح در دست داشتم ليكن در تفسير ابو الفتوح « چند » ضبط شده است كه بمعنى قدر و اندازه باشد چنان كه در سابق باستعمال آن به اين معنى در كلمات قدما بتفصيل اشاره كرديم ( ج 2 ؛ ص 121 ) پس معلوم مىشود كه در زمان مصنف ( ره ) استعمال اين كلمه در آن معنى تا حدى مهجور الاستعمال شده بوده است لذا آن را بكلمهء « چون » عوض كرده است .