عزيز ثمود كلّهم جميعا * فهمّ بأن يجيب و لو أجابا
لأصبح صالح فينا عزيزا * و ما عدلوا بصاحبهم دوابا
و لكنّ الغواة من آل حجر * تولّوا بعد رشدهم ربابا
چون ناقه از سنگ بيرون آمد صالح گفت : هذه ناقة لها شرب و لكم شرب يوم معلوم ، گفت : اين ناقهء است او را نصيبى باشد از آب و شما را نصيبى ، و ناقه در صحراى حجر با بچّه چرا ميكرد و ايشان را چشمهء آب بود ناقه بروز نو ز نوبت خود بيامدى دهن بر چشمه نهادى و جملهء آب آن چشمه باز خوردى و يكقطره رها نكردى آنگه باستادى تا مردم آمدندى و شير وى ميدوشيدندى تا همچندان كه آب خورده بودى بعوض شير ميدادى ، روز ديگر كه نوبت ايشان بودى شتر گرد آب نگرديدى تا ايشان بيامدندى و آب بر گرفتندى و ذخيره كردندى ، روز ديگر چون ناقه باز آمدى براهى آمدى كه ميان دو كوه بود چون ناقه باز پس گشتى از آنجا نتوانست شدن از بزرگى شكم براهى ديگر برفتى « 1 » ابو موسى اشعرى گفت : چون من به زمين ثمود رسيدم آن راه كه ناقه برو برفتى و باز نتوانستى آمدن بپيمودم شصت گز بود . ناقه در تابستان در پشت وادى چرا كردى و در زمستان در اندرون وى ، هر حيوانى از اشتر و گاو و گوسفند كه وى را ديدى از وى ترسيدى و از وى برميدى و چرا نيارستى كردن برنج افتادند و لاغر شدند خداى تعالى اين بر سبيل ابتلا و امتحان كرد با ايشان ، ايشان گفتند : اين شتر ما را بلاست تدبير بايد كردن كه اين اشتر را بكشتيم تا چهار پايان ما را آسايش باشد در ميان ثمود زنى بود نام او عنزه دختران بكر داشت و مال بسيار از گاو و اشتر و گوسفند و زنى ديگر بود نام او صدوف زنى جوان بود و پاكيزه با يكديگر بنشستند و گفتند كه : كار ما و مال ما تباه شد از صالح و ناقهء او ؛ تدبير بايد كرد كه ناقه را بكشيم و اين صدوف را شوهرى بود نام وى صنتم و او مردى مسلمان بود و مال اين زن در دست
هامش
( 1 ) - نص عبارت تفسير ابو الفتوح اين است ( ج 2 چاپ اول ؛ ص 420 ) :
« در خبر است كه ناقه بامداد كه به آب خوردن رفتى شعبى بود و فجى به آن راه برفتى چون آب باز خوردى به آن راه نتوانستى باز آمدن از راه ديگر باز آمدى از بزرگى شكمش » .