ديد چون قطره در دريائى و يا ذرّه در هوائى ! زبان حسرت و حيرت بگشاد و گفت : خداوندا ، در درياى شوق تو بسى غرقشدگانند و در باديهء ارادت تو بسى متحيّرانند ! و بر درگاه جلال تو بسى كشتگانند و بر اميد وصال تو بسى دلشدگانند ! نه هيچ طالب را آرام ، و نه هيچ قاصد را رسيدن به كام !
پير طريقت اينجا سخنى نغز گفته : الهى ، اين سوز امروز ما دردآميز است ، نه طاقت به سر بردن و نه جاى گريز است . اين چه تيغ است كه چنين تيز است ، نه جاى آرام و نه روى پرهيز است ، الهى ، هركس بر چيزى است و من ندانم بر چهام ؟ بيمم آنست كه كى دانسته شود كه من كيم ؟ الهى ، اين تن من كان حسرت است ، و دل من مايهء درد و محنت ! مىنيارم گفت كين همه چرا بهرهء من ؟ و نه دست رسد مرا بر كان چارهء من !
سورهء - 78 - نباء - 40 - آيه - مكى - جزو 30
تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ]
جزو سىام :
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
بنام خداوند بخشندهء مهربان .
1 -
عَمَّ يَتَساءَلُونَ .
از چه چيز چندان مىپرسند ؟ - * -
2 -
عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ .
تو را از آن خبر بزرگ مىپرسند - * -
3 -
الَّذِي هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ .
آن خبر كه در آن مختلفند و خلافگويانند - * -
4 -
كَلَّا سَيَعْلَمُونَ .
آرى ، به راستى آگاه خواهند شد و خواهند دانست - * -
5 -
ثُمَّ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ .
پس به راستى عاقبت كار را خواهند دانست - * -
6 -
أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً .
آيا ما زمين را آرامگاه شما نكرديم ؟
- * -
7 -
وَ الْجِبالَ أَوْتاداً .
و كوهها را ميخ زمين نكرديم ؟ - * -
8 -
وَ خَلَقْناكُمْ أَزْواجاً .
و شما را جفت مرد و زن آفريديم - * -
9 -
وَ جَعَلْنا نَوْمَكُمْ سُباتاً .
و خواب شما را آسودن از رنجها كرديم - * -
10 -
وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً .
و شب تاريك را بر شما چون جامه پوشانيديم - * -
11 -
وَ جَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً .
روز را براى كسب روزى ساختيم - * -
12 -
وَ بَنَيْنا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِداداً .
و بالاى سر شما هفت آسمان آفريديم - * -
13 -
وَ جَعَلْنا سِراجاً وَهَّاجاً .
و آفتاب را چراغ فروزان ساختيم - * -
14 -
وَ أَنْزَلْنا مِنَ الْمُعْصِراتِ ماءً ثَجَّاجاً .
و از ميغهاى پرآب ، آب ريزان فروفرستاديم - * -
15 -
لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَ نَباتاً .
تا از زمين دانهها و رستهها بيرون آريم - * -
16 -
وَ جَنَّاتٍ أَلْفافاً .
و ميوهستانهاى انبوه و هنگفت ( سازيم ) - * -
17 -
إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كانَ مِيقاتاً .
روز داورى هنگام حساب خدا با بندگان است - * -
18 -
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْواجاً .
آن روز كه در صور دمند گروه گروه مىآئيد - * -
19 -
وَ فُتِحَتِ السَّماءُ فَكانَتْ أَبْواباً
و آسمان گشوده شود ، و درها باشد - * -
20 -
وَ سُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً .
و كوهها فرارفتن آرند ، تا زمين از آن تهى گردد ، چنان كه از آن كور آب ( سراب ) تاود و آب نمايد ! - * -
21 -
إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً .
همانا دوزخ گذرگاه است - * -
22 -
لِلطَّاغِينَ مَآباً .
كافران و سركشان را بازگشتنگاه است - * -
23 -
لابِثِينَ فِيها أَحْقاباً .
اندر آن جاى سالهاى بىشمار بمانند - * -
24 -
لا يَذُوقُونَ فِيها بَرْداً وَ لا شَراباً .
نچشند در آن نه خنكى و نه شراب - * -
25 -
إِلَّا حَمِيماً وَ غَسَّاقاً .
مگر آب داغ و خونابهء سرد - * -
26 -
جَزاءً وِفاقاً
پاداشى درخور كردارشان - * -
27 -
إِنَّهُمْ كانُوا لا يَرْجُونَ حِساباً .
چون ايشان اميد حسابرسى نداشتند