. . . كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ .
آيه . خداوند هركس را جائى بداشته و هريكى را به رنگى رشته ، يكى را بالا مىبرد يكى را پائين مىآورد ! يكى را در صدر قدرت عزّت داده ، يكى را در صف نعلها ( دم درب ) به ذلّت بداشته ! يكى را بر بساط لطف نشانده ! و يكى را در زير بساط قهر آورده است ! « 1 »
آدم خاكى را از خاك خوارى و خاكسارى رهانيده و تاج اقبال به حكم افضال بر فرق همّت وى مىنهد !
ابليس لعين را كه استاد فرشتگان بود ، از عالم علوى درمىكشد ، و بر سر چهار سوى جهان سفلى به دار كيفر مىآويزد !
موسى كليم ، به طلب آتش برخاست ، چون مىرفت چوپانى بود در گليم ! و چون مىآمد ، پيغمبرى شد كليم !
بلعم باعورا ( دانشمند يهودان ) نام اعظم مىدانست چون از آن سوءاستفاده كرد ، به حكم صورت به كوه برشد و به حكم معنى سگى بازگشت !
آدم ، هنوز گل بود كه تاج برگزيدگى بر سر نهاد و ابليس لعين هنوز سر باز نزده بود كه تير لعنت به زهر قهر بر او پرتاب شد !
آدم صفى را عذر بنهاد كه وى در ازل دوست آمد ، و لغزش دوستان در شمار نيارند ، ابليس لعين را فرمودند كه آدم را سجده كن ، نكرد ! و آدم را فرمودند گندم مخور و خورد ! و ابليس را داغ لعنت برنهاد ، كه در ازل دشمن آمد ! و طاعت دشمنان به شمار نيارند ! - آنكس كه شايستهء وصال نباشد ، همه نيكىهاى او گناه است !
تفسير لفظى [ آيات 46 الى 78 ]
46 -
وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ .
و براى كسى كه از مقام ( آيات بيم و عذاب ) پروردگار خويش مىترسد دو بهشت است ( يكى ويژهء او ، ديگرى نشستنگاه زنان و غلامان ) .
47 -
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ .
پس ( شما جن و انس ) به كدام نعمتهاى پروردگارتان دروغزن هستيد ؟
48 -
ذَواتا أَفْنانٍ .
آن دو بهشت پردرخت و پرشاخهها گوناگون به نعمتها و شاديها است .
49 -
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ .
تفسير آن گذشت .
50 -
فِيهِما عَيْنانِ تَجْرِيانِ .
در آن دو بهشت دو چشمه روان است .
51 -
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ .
تفسير آن گذشت .
52 -
فِيهِما مِنْ كُلِّ فاكِهَةٍ زَوْجانِ .
در آن بهشت از هر ميوه دو جفت است ( در مزه و رنگ و بوى )
53 -
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ .
تفسير آن گذشت .
54 -
مُتَّكِئِينَ عَلى فُرُشٍ بَطائِنُها مِنْ إِسْتَبْرَقٍ وَ جَنَى الْجَنَّتَيْنِ دانٍ .
درحالىكه بر فرشهائى تكيه دارند ( و خفتهاند ) كه آستر آنها از پارچهء ستبرگ است و ميوهء آن دو بهشت ، نزديك چينندگان است .
55 -
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ .
تفسير آن گذشت .
هامش
( 1 ) - ابو درداء از رسول خدا نقل كند كه در معنى آيه فرمود : يعنى غنى را فقير و فقير را غنى و ناتوان را توانا و توانا را ناتوان و بيمار را تندرست و تندرست را بيمار مىكند .