44 -
إِلَّا رَحْمَةً مِنَّا وَ مَتاعاً إِلى حِينٍ .
مگر بخشايش از ما و برخوردارئى تا فرا سر انجام ، ( روز آخر ) .
45 -
وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّقُوا ما بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَ ما خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ .
و چون به ايشان گويند : از پاداش گناهانى كه پيش كردهايد و گناهانى كه خواهيد كرد بپرهيزيد ، شايد از سوى خدا بخشيده شويد ، ( ولى آنها نمىپرهيزند ) .
46 -
وَ ما تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آياتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كانُوا عَنْها مُعْرِضِينَ .
هيچ نشانى از نشانهاى خداوند به ايشان نمىآيد مگر آنكه آنان روى گردانندهاند !
47 -
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا أَ نُطْعِمُ مَنْ لَوْ يَشاءُ اللَّهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِي ضَلالٍ مُبِينٍ .
و چون به آنها گفته شود كه از آنچه خداوند به شما روزى داده ( در راه خدا ) انفاق كنيد ، كافران در پاسخ گويند : آيا ما طعام به كسى دهيم كه خداوند اگر مىخواست خود او را طعام مىداد ؟ ! شما نيستيد مگر در گمراهى آشكارا « 1 » .
48 -
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
و كافران مىگويند هنگام رستاخيز كى است ؟
به ما بازنمائيد اگر راستگوينده هستيد ؟
49 -
ما يَنْظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ يَخِصِّمُونَ .
چشم نمىدارند مگر يك بانگ كه ايشان را فراگيرد ، درحالىكه آنان باهم درآويخته و باهم دشمنى مىكنند !
50 -
فَلا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةً وَ لا إِلى أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ .
پس نه اندرزى توانند كنند و نه توانند كه با خاندان خود آيند !
51 -
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ .
و چون در صور دمند ، آنان از گورها شتابان بسوى خداى خود مىپويند ! ( مىشتابند ) .
52 -
قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ .
گفتند : اى واى بر ما ، كى ما را از خوابگاهمان بيدار كرد و بينگيخت ؟ اين وعدهايست كه خدا داده و فرستادگان راست گفتند !
53 -
إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ .
نبود مگر يك بانگ كه آنان را همه به هم نزد ما حاضر كرده شوند .
54 -
فَالْيَوْمَ لا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ لا تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ .
پس امروز بر كسى بيداد نكنند و شما پاداش داده نخواهيد شد مگر براى آنچه كه مىگرديد !
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 36 آيه 31
31 -
أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ .
آيه . آيا به ديدهء سر ننگرند تا بدايع صنايع بينند ؟
آيا به ديدهء سرّ ننگرند تا لطائف وظايف بينند ؟ آيا به ديدهء سر ننگرند تا آيات آفاق بينند ؟ آيا به ديدهء سرّ ننگرند
هامش
( 1 ) برخى از مفسران جملهء اخير را كلام كافران دانند كه به مؤمنان گفتند ! بعضى ديگر آن را جواب از خداوند دانند كه مستقيم يا غير مستقيم به مؤمنان دربارهء كافران امر داده است كه بگويند .