72 -
قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ .
بگو ( اى محمّد ) چه بسا كه آنچه را كه از عذاب به آن مىشتابيد لختى در قفاى شما رسد !
73 -
وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَشْكُرُونَ .
و خداوند تو ( اى محمّد ) خداوند صاحب فضل و نيكوكارى با مردم است و ليكن بيشتر آنها سپاس نمىگزارند !
74 -
وَ إِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ .
و خداى تو ، آنچه در دلهاى آنان است و آنچه كه آشكارا مىدارند ، همه را مىداند .
75 -
وَ ما مِنْ غائِبَةٍ فِي السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ .
و هيچ پوشيدهاى در آسمان و زمين نيست مگر آنكه در لوح محفوظ پيدا و روشن نبشته شده !
76 -
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَقُصُّ عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَكْثَرَ الَّذِي هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ .
به درستى كه اين قرآن بر بنى اسرائيل مىخواند و از بيشتر آنچه كه آنها باهم اختلاف دارند حكايت دارد .
77 -
وَ إِنَّهُ لَهُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ .
و اينكه قرآن راهنما و بخشايش براى مؤمنان است .
78 -
إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ بِحُكْمِهِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ .
همانا پروردگار تو ميان آنها به حكم خود داورى خواهد كرد ، كه او است تواناى تاوندهء دانا .
79 -
فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِينِ .
پس تو ( اى محمّد ) كارها را ( به درستى ) به خدا واگذار كه تو بر حقّ آشكارا و پيدا هستى .
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 27 آيه 59
59 -
قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ .
آيه . بدان كه مقامات راه دين دو قسم است : قسمى مقدمات است كه بهخودىخود مقصود نيست بلكه همه وسائل براى كار ديگرند ، مانند : توبه ، صبر ، خوف ، زهد ، فقر و محاسبه . قسمى مقاصد و نهايات است كه بهخودىخود مقصودند مانند : محبت ، شوق ، رضا ، توحيد و توكّل كه همه آنها مقصود بذات هستند نه آنكه وسيلهء چيز ديگر باشند ! و حمد و شكر و ثناى خداوند همه از اين قسمند كه بهخودىخود مقصودند و هرچه چنين اين حال در قيامت و در بهشت بماند و هرگز منقطع نگردد . و از اين جهت در وصف بهشتيان فرمود :
آخرين خواندن آنها حمد خداوند است و يا اينكه گويند : حمد خداى را كه اندوه از ما برد ، يا اينكه گويند : حمد خداى را كه وعدهء او راست آمده است !
لطيفه : گويند : فردا در آن عرضهء عظمى و انجمن كبرى كه ايوان كبريا بركشند و بساط عظمت بگسترانند ، منادى ندا كند : سپاس گويندگان خدا برخيزند ، در آن حال تنها كسانى كه پيوسته و در همه حال و همهوقت خداى را حمد و شكر و ثنا گفته و سپاسدارى او را كرده و حق نعمت او را به شكرگزارى بجاى آورده ، از جاى برخيزند !
حمد و شكر بنده وقتى درست آيد كه در وى سه چيز باشد : اول علم دوم حال سوّم عمل ، چه كه از علم حال زايد و از حال عمل خيزد ! در حقيقت علم ، شناخت نعمت خداوند است و حال ، شادى دل به آن نعمت است ، و عمل ، به كار داشتن نعمت در آنچه رضاى خداوند است .
. . . وَ سَلامٌ عَلى عِبادِهِ الَّذِينَ اصْطَفى .
آيه . در تشخيص و تطبيق اينگونه بندگان خدا چند قول