چون خداوند خواهد كه بندهاى را تاج عزّت به استحقاق بر سر نهد ، بر بساط راز او را راه دهد و راه ايمان بر او روشن دارد . و چون خواهد كه داغ خسار و ضلال باستحقاق بر رخسارش نهد ، با تازيانهء انتقام از مقام قربش براند ، كه آنكس را كه خدا نور نداده نور ندارد ! پس بايد به خدا توكّل داشت و كارها را به او واگذاشت .
تفسير لفظى [ آيات 61 الى 77 ]
61 -
تَبارَكَ الَّذِي جَعَلَ فِي السَّماءِ بُرُوجاً وَ جَعَلَ فِيها سِراجاً وَ قَمَراً مُنِيراً .
با بركت است آن خداى كه در آسمان برجها كرد و در آن چراغى نهاد ( روز را ) و ماهى تابنده ( شب را ) .
62 -
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرادَ شُكُوراً .
او است كه شب و روز را پياپى هم قرار داد پس يكدگر را گذرنده ، تا هركه خواهد شب يا روز كار نشده را يادآور و انجام دهد يا بخواهد از كردگار براى توفيق كار خود سپاس گزارد .
63 -
وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً .
و بندگان خدا ( كه ستودهاند ) آنان هستند كه در روى زمين به كم آزارى مىروند و چون نادان در روى ايشان سخنى گويند ، از سخن نادان بىزارند و با آنها به مسالمت رفتار كنند يا براى تنبّه آنها سلام گويند .
64 -
وَ الَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِياماً .
و كسانى كه خداى خويش را در شب به سجود باشند و بپاخيزند .
65 -
وَ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذابَها كانَ غَراماً .
و كسانى كه مىگويند : پروردگار ما ، عذاب دوزخ را از ما برگردان كه عذاب آن ستوهىنماى جاويد است .
66 -
إِنَّها ساءَتْ مُسْتَقَرًّا وَ مُقاماً .
كه دوزخ بد آرامگاه و بد جايگاه است .
67 -
وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً .
و كسانى كه چون انفاق كنند ( در راه خدا ) زيادهروى به گزاف نمىكنند و نه به تنگى زيند بلكه ميان اين و آن بازايستند .
68 -
وَ الَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ وَ لا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَ لا يَزْنُونَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ يَلْقَ أَثاماً .
و كسانى كه با خداى يگانه خداى ديگرى نمىخوانند و نفسى كه كشتن آن را خداوند جز به حق حرام كرده نمىكشند و زنا نمىكنند ، كه هركس اين كارها كند پاداش بزهكارى خويش بيند .
69 -
يُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيهِ مُهاناً .
عذاب او را روز رستاخيز دوچندان كنند و در عذاب جاويدان به نوميدى خواهد ماند .
70 -
إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً .
مگر كسى كه باز گردد و بگرود و كردار نيك كند ، كه خداوند بديهاى كرده ايشان را به نيكيهاى ناكرده تبديل نمايد ، كه خداوند آمرزنده و مهربان است .
71 -
وَ مَنْ تابَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتاباً .
هركس بسوى خداى خويش باز گردد و كار نيك كند ، او را نزد خداوند خويش بازگشتنگاه است هرگاه باز گردد .