اولا دستها را از پيش دراز مىكند پس پاها را مىخواباند و از كرماى بسيار متأذى مىكردد و هركاه تپ نمود به زودى مىميرد و مدت حمل آن هزده ماه كفتهاند و مىكويند عمر آن مثل انسان است
* طبيعت آن
سرد و بسيار خشك
* افعال و خواص ان
اعضاء الراس و الصدر و الغذاء و النفض و غيرها اكتحال زهرهء آن جالي آثار چشم و مقوى آن و آشاميدن هر روز دو درم برادهء عاج با ماء العسل و يا با آب و عسل مقوى حافظه و فهم و رافع درد مفاصل و پهلو و با آب و يا ادويهء مناسبه حابس اسهال و نزف الدم و با شراب و يا با ماء العسل تا يك هفته جهت حمل و بدستور فرزجهء آن بعد از طهر جهت حمل زن عاقر مجرب دانستهاند و نيز چون بعد از طهر تا سه شب هر شب يك مثقال نشارهء آن را با دو مثقال نبات سفوف نمايند و شب چهارم با شوهر جفت شوند باعث حمل است و با آب پودنهء كوهي و يا نهرى چند روز پيهم مانع ازدياد جذام است و ذرور سائيدهء آن باهم وزن آن برادهء آهن جهت بواسير و آشاميدن بول آن به نحوى كه آن زن نداند كه بول فيل است ديسقوريدوس جهت حامله شدن زن عاقر مجرب كفته و حمول سركين آن باعث آنست كه زن هركز آبستن نكردد و كويند اكر بر درخت باردار بندند و يا بران بمالند ديكر بار نياورد و بخور آن رافع تپهاى مزمنه و كريزانندهء هوام و طلاى آن رافع كلف و آثار جلد و قمل و محرق آن جهت سعفهء رطبه و التيام زخمها و زهرهء آن جالي آثار چشم و طلاى آن براى رفع برص تا سه روز پيهم و با خون كشف و يا بيضهء آن ترياق جميع سموم و خوردن يك قيراط از خصيهء آن با آب كاسني رافع ذرب و اسهال مزمن و فرزجهء آن معين بر حمل در غايت اعانت الخواص بستن دندان آن يعنى عاج بر عضوى كه استخوان آن شكسته و در ان مانده باشد جاذب و معين بر اخراج آن و تعليق آن بر كردن انسان خصوصا اطفال و مواشي در پارچه بسته مانع ضرر و با و طاعون و صرع و ام الصبيان و اكر بر درخت زنند ثمر آن شيرين كردد و تعليق پوست آن رافع حمى ربع و حميات نائبه و در حديث از حضرت امام كاظم عليه الصلاة و السلام وارد است كه شانه كردن از شانهء عاج و با را زائل مىكرداند و بخور اندكي پارچهء خشك خرطوم آن رافع بواسير است *
* فيلجوش *
بكسر فا و سكون يا و لام و ضم جيم و سكون واو و شين معجمه معرب فيلكوش فارسي است كه بمعني اذان الفيل است و كفتهاند لوف العقد و لوف الجعد و لوف الحيه است و كفتهاند لوف كبير است كه حضض هندى عصارهء آنست و كشندهء فيل است
* فيلزهرج *
بكسر فا و سكون يا و لام و فتح زاى معجمه و سكون ها و فتح راء مهمله و جيم معرب پيل زهرهء فارسي است جهت آنكه كفتهاند كشندهء فيل است
* ماهيت ان
نباتى است كه حضض هندى كه رسوت نامند عصارهء آنست و كفتهاند كه نوعى از لوف كبيرست و كفتهاند خود نام حضض هندى است و كفتهاند نام زهرهء فيل است و جهت آنكه آن عصاره را در كيسهء چرمى مىكنند شبيه بزهره مىباشد و يا به جهت آنكه كشندهء فيل است و لهذا مسمى بدان كشته و حضض هندى در حرف الحاء مذكور شد و كفتهاند ثمر آن به قدر فلفل است
* طبيعت ان
معتدل در حرارت و برودت
* افعال و خواص ان
اعضاء النفض آشاميدن آن جهت درد سپرز و يرقان و آشاميدن طبيخ برك و شاخ آن جهت ادرار حيض و بدستور آشاميدن عصارهء آن مقدار شش درخمى تا دوازده درخمى آن جهت اسهال بلغمي بسيار مفيد الزينة طلاى آن بتنهائي و يا با زيت مقوى موى است *
* باب بيست و يكم در بيان ادويهء كه حرف اول آنها قاف است *
* * فصل القاف مع الالف *
* قاتل الكلب
* ماهيت ان
خانق الكلاب است و نزد بعضى اذارقي است
* طبيعت ان
بسيار كرم و خشك