تا خشك شود و بعضى بجاى روغن زيتون روغن بيد انجير و يا بنفشه و يا كنجد و يا دنبه و يا قرطم مىكنند و بهترين همه مصنوع از زيتون است و بدترين همه معمول از بزر است و در قرابادين اقسام آن ذكر يافت
* طبيعت ان
كرم و خشك در سوم
* افعال و خواص ان
مقطع و معفن و اكال و منضج و ملين اورام و جالى و خوردن آن مانع حمل و خمول آن مخرج جنين زنده و مرده و مدر حيض و ضماد آن باهم وزن آن حنا جهت درد زانو و عرق النسا و نمش و كلف و با زيبق و سليماني جهت درد مفاصل مزمن و با زاج سفيد محرق جهت قوبا و با روغن كل كه باهم طبخ دهند جهت خشك نمودن زخمهاى سر اطفال با تكرار عمل و بر قروح شهديه كه بمالند و تا هفت روز بكذارند پس به آب كرم بشويند و باز بمالند تا زائل كرداند از اجلهء ادويه است و با سركين كبوتر و آهك و امثال آن جهت كشودن دمل و اغتسال موى سر بصابون جهت رفع چرك و قمل و رشك و بثور ابريه نافع و موى را مجعد كرداند و اكثار آن موى را سفيد كرداند و يا العبه جهت حكه و جرب و رفع آثار و چون در خرقهء صوفى اندازند و به زور بر حزاز و قوبا بمالند زائل كرداند و با هموزن آن نمك در حمام بدستور جهت حكه و جرب ريش شده و چون با نيم وزن آن سليقون كه زنجفر محرق است كه سرنج نامند و هم چند آن آهك آب ديده درهم نموده بر موى ريش خضاب نمايند در حمام بعد از انكه ريش را پاك شسته باشند كه نموست و چربي در ان مطلق نمانده باشد و نيم ساعت صبر كنند موى را سياه كرداند و پيرى را ببرد و با ادويهء مناسبه جهت تحليل اورام بلغميه و نضج آنها و اكثر امراض جلديه مناسب و مجرب و شياف آن مسهل خلط خام و رافع قولنج و مخرج كرم مقعده خصوصا در اطفال و مدر بول مقدار شربت آن تا دو مثقال و چهار درم آن كشنده است بجراحت امعا و احشا و ذرور سوختهء آن در ظرف سفالى جهت ناصور سفيد كه موضع را اول به آب كرم پاك بشويند و خشك كنند پس بران بپاشند مجرب و آب آن خصوصا آب اول تيزآب است و آشاميدن آن قتال تا چهار درهم بسوزش حلق و معده و مجارى غذا و قئ و اسهال شديد و بسا باشد كه اعضاى باطني را متقرح و سوراخ كرداند و مداواى آن همچنين صابون خورده قئ نمودن به آب كرم و روغن كنجد است با كدو و بعد از ان آب كوشتهاى چرب با روغن بادام نوشيدن و آشاميدن ماء الخيار با روغن بنفشه و قئ نمودن بدان و آشاميدن مرق دجاج با حب يقطين پخته و باكي نيست بآشاميدن يك دانك كافور و ماليدن تيزآب بر محل لسع و عض حيوانات سمي جاذب و مانع انتشار آنست و يتقرح دفع كرداند
* صاصفراس *
بفتح صاد و الف و فتح صاد و سكون فا و فتح را و الف و سين همه مهمله
* ماهيت ان
از ادويهء جديده است كه از بلدهء مسمى بدفلوريده از بلاد ارض جديد مىآورند و آن پوست درختى است بعضى ضخيم و بعضى نازك شبيه بدارچيني در شكل و رنك و بو و طعم آن قريب برازيانه و با حدت و عطريت و درخت آن شبيه بدرخت صنوبر در دهنيت و سائر اوصاف و با حدت و برك آن مدور و مشرف بسه شرفه و چون خشك شود خشبو كردد زياده از تازهء آن و تنهء درخت آن شبيه بكمثرى در قطر و سبز رنك مائل بتيركي و در صلابت و رخاوت معتدل منبت آن صحراهاى معتدله در حرارت و برودت و رخاوت و صلابت و مستعمل بيشتر قشر آن است
* طبيعت ان
در اول سوم كرم و خشك و چوب آن در دوم يعنى كرمي و خشكي قشر آن زياده از چوب آن
* افعال و خواص ان
ملطف و مرقق رطوبات لزجه و مقطع آنها و مفتح سدد عتيقه در جميع مجارى و منضج اخلاط غليظه و مقوى اعضاى رئيسه و ضعيفه و قوى و موافق حرارت غريزيه بسبب عطريت رايحه و حرارت ذاتيه و دافع جميع امراض ناشيه از مادهء باردهء رطبه بتعريق و ادرار و ضيق النفس و سرفهء كهنه و فواق و قئ