* سخاله *
آنچه از فلزات بسوهان جدا كنند كه به فارسى براده نامند و آنچه در حين كوفتن از ان ريزد
* فصل السين مع الدال المهملة
* سداب *
بضم سين و فتح دال و الف و باء موحده و بذال معجمه نيز آمده لغت عربي است و بيونانى فيجن و در تنكابن و ديلم پيم و بهندى سانول و ساترى و بلغتى زونجي و ببنكالى تتلي نامند
* ماهيت ان
سه نوع است بستانى و برى و جبلى درخت بستاني آن تا به دو ذرع و پرشاخ و برك آن ريزه و بدبو و بسيار سبز كويا بران غبارى نشسته و كل آن زرد و تخم آن در غلافى و سه عدد بهم پيوسته مثلث شكل و بهترين آن بستانى سبز تازه تندبو كه قريب بدرخت انجير روئيده باشد
* طبيعت ان
در سوم كرم و خشك و تازهء آن را كرمي و خشكى كمتر تا دوم
* افعال و خواص آن
در كافى از حضرت ابو الحسن هم وارد است كه سداب زياده مىكرداند عقل را و از ان حضرت هم و حضرت ابى جعفر هم نيز وارد است كه سداب زياده مىكرداند عقل را و توفير مىدهد قوت دماغي را و ليكن آب پشت را متعفن مىكرداند و نيز وارد است كه جهت وجع كوش نافع است و اطبا كفتهاند با ترياقيت و مفتح سدد و محلل رياح و نفخ و مقوى معده و مشهي طعام و مدر حيض و بول و مخرج فضول بسيار و مجفف مني و مسقط جنين و قاطع باه اعضاء الراس و الصدر و الغذاء و النفض و غيرها جهت امراض دماغي و عصباني مانند فالج و رعشه و تشنج امتلائي و اوجاع مفاصل و عرق النسا شربا و ضمادا و جهت سينه و يرقان و طحال و قولنج ريحي و تفتيت حصاة و بواسير و امراض مقعده و رحم شربا و آشاميدن آب برك طبيخ آن با عسل به قدر دو اوقيه تا سه اوقيه جهت فواق مجرب و با شبت خشك جهت تسكين درد پهلو و سينه و تنكي نفس و سرفهء مزمن و تسكين مغص و ورم حار رئه و وجع مفاصل و عرق النسا و لرز تپهاى بارده و مطبوخ آن در زيت جهت اخراج كرم معده و مطبوخ آن در شراب كه شراب به نصف رسيده باشد جهت رفع استسقاى لحمي و بدستور ضماد آن با مطبوخ انجير و بدستور با انجير و نمك پروردهء آن و يا با نمك جهت حدت بصر و خائيدن برك آن رافع بوى پياز و سير از دهان و قدر قليل آن مقوى هاضمه و مشهي و جشا آورنده و با انجير و كردكان جهت سموم مشروبه و سموم هوام و مداومت آن هر روز به قدر يك درم جهت ازالهء فالج و رعشه و تشنج مجرب و خوردن تخم آن و بدستور حمول آن بعد از جماع مانع آبستنى و مقاوم جميع سموم مداومت خوردن برك و تخم آن باعث سقوط جنين و همچنين حمول و بخور آن و مداومت بوئيدن آن باعث ضعف بصر و حواس و تاريكي قلب و ضماد برك آن جهت ازالهء درد كزيدن عقرب و رتيلا و سك ديوانه مفيد و مانع حمل و قطور عصارهء آن در كوش جهت دوى و طنين و ثقل سامعه و قطور آب مطبوخ آن با سركه در بيني اطفال جهت رفع ام الصبيان و قطع رعاف و بدستور نفوخ برك خشك آن در بيني قطع رعاف نمايد و ضماد آن با روغن كل و خل خمر جهت تسكين صداع و با ورق الغار جهت ورم انثيان و با موم و روغن مورد جهت بثور و با شبت و عسل جهت قوبا و شستن عضو به آن و نطرون جهت دفع بهق سفيد و اقسام ثآليل نافع و احتقان آب مطبوخ آن جهت رفع قولنج و چون آن را در روغن زيت طبخ دهند و مثانه را بدان تكميد كنند ادرار بول كند و با خود داشتن آن باعث كريختن حيوانات موذى صاحب شامه است و عصارهء آن در سائر افعال مانند برك آنست و قطور و اكتحال آن با آب رازيانه و عسل در چشم جهت رفع ضعف آن و باعث حدت نور باصره و چون آن را در پوست انار كرم كنند و در كوش بچكانند جهت تسكين درد آن و طلاى محلول آن در سركه و سفيداب و روغن كل سرخ جهت جمره و نمله و قروح رطبهء سر و با عسل جهت درد مفاصل و با عسل سعوط آن جهت ام الصبيان اطفال و كويند خوردن آن جهت