مىنمايند
* فصل الحاء مع الصاد المهملة
* حصاة *
بفتح حا و صاد مهملتين و الف و تاء مثناة فوقانيه بفارسي سنكريزه و بهندى پتهرى و كنكر نيز نامند
* طبيعت ان
سرد و خشك
* افعال و خواص آن
رادع و مجفف و ذرور سائيدهء آن مانند غبار جهت نزف الدم جراحات و دفع ضرر آن مفيد و انداختن آن در كوزهء آب مصلح غلظت آن و مقوى احشا است
* حصرم
بكسر حا و سكون صاد و كسر راء مهملتين و سكون ميم بفارسي غوره نامند
* ماهيت ان
انكور خام نارس سبز ترش است هر نوع كه انكور باشد
* طبيعت آن
در اول دوم سرد و در آخر آن خشك و عصارهء آن سردتر و خشكتر از ان تا سوم
* افعال و خواص ان
مطفي حرارت خون و صفرا و قامع صفرا و مقطع بلغم حاصل در معده و حابس طبع و مانع انصباب مواد و مقوى جكر و بدن و رافع تشنكي و سستي اعضا و ضماد سائيدهء خشك آن جهت خشبو كردن عرق و حصف و منع تولد آن در ان سال ثانيا و جوشش و خارش و سستي بدن نافع و مضعف معدهء سرد و مضر باه و مولد رياح و مغص و مورث عطش در بعضى امزجه به جهت تكثيف آن اجزاى معده را مصلح آن كلقند و انيسون و انجير بدل آن ريباس و حماض و اترج و رب آن قاطع تشنكي و مسكن حرارت و التهاب معده و جهت اسهال مرارى و برانكيختن اشتها و حفظ جنين و تقويت احشا و منع غثيان صفراوى و خمار و منع قبول مواد و با رب انار ميخوش جهت صفراوى مجرب و عصارهء آنكه در آفتاب خشك كرده باشند جهت خناق و ورم حنجره و لهاة و قلاع دهان و رعاف و قئ الدم و با آب كندنا جهت تجفيف دانهء بواسير و فرزجهء آن جهت تنقيه و اصلاح رحم و با سركه جهت نواصير و قطور آن جهت چرك كوش و غرغرهء آن جهت ورم حلق و اكتحال آن جهت دمعه و خشونت اجفان و تاكل آن و حقنهء آن جهت قرحهء امعا و سيلان رطوبات رحم مفيد و در سائر افعال مانند رب آن و آب آن در افعال مانند عصارهء آن و مقوى قوت ماسكهء معده و چون توتيا را به آن پرورده كنند و بدستور سائر ادويهء عين را بغايت مقوى فعل آنست مضر سينه و مورث سعال مصلح آن كلقند و شربت خشخاش مقدار شربت از عصارهء آن يك مثقال بدل آن آب سيب ترش و سماق و شراب آنكه از آبغوره قريب بشيريني و رسيدكي سه جزو و عسل كف كرفته يك جزو ترتيب دهند بدين طريق كه سه چهار روز در آفتاب كذارند تا به جوش آيد پس صاف كرده در خم نموده در آفتاب كذارند تا برسد قابض و مقوى معده و منشف رطوبات رحم و جهت بطوء هضم و استرخاى معده و قولنج ثفلي و و با و در سائر افعال مانند عصارهء آنست و كهنهء يك ساله و زيادهء آن بهتر و قوىتر تازه آنست و بدستور چون به آتش بقوام آورند و شربت سازند
* حصى لبان الجاوى *
بفتح حا و كسر صاد مهملتين و سكون ياء مثناة تحتانيه و ضم لام و فتح باء موحده و الف و ضم نون و لام و فتح جيم و الف و كسر واو و سكون يا و به فارسى حسن لبه و بهندى لبان نامند
* ماهيت آن
صمغ ضرو يمني است و كمكام عبارت از ان است و در ضرو مذكور خواهد شد و انطاكي نوشته كه اهل اين صناعت تحقيق نكردهاند و من بعد از مشقت بسيار تحقيق و تشخيص نمودم كه صمغ ضرو است و در اول تكون به قدر دانهء كندم مىباشد و بتدريج به قدر خربزه مىشود و بوى آن مركب از بوى مصطكى و كندر و خوشبوترين صمغها است چون در آتش اندازند و از بخورات طيبه است و بهترين آن آنست كه خوشبو و سفيد مائل بسرخى و سياهي باشد و مغشوش بمصطكى و كندر و صمغ مىنمايند و فرق آنست كه چون در آتش اندازند اصلى آن خوشبو مىباشد بخلاف مغشوش
* طبيعت آن
در دوم كرم و در اول خشك
* افعال و خواص آن
القلب مقوى دل و مورث سرور شربا و بخورا الفم خائيدن آن جهت رفع قلاع دهان