نقل كرده كه در بعضى بلاد درخت بلوط يك سال بلوط بار مىآورد و يك سال مازو و مترجم صيدانهء ابو ريحان كفته كه ممكن است درختى در يك سال نوعى از ميوه بار آورد و سال ديكر نوعى ديكر چنانچه درخت پسته يك سال پسته بار مىآورد و سال ديكر بزغنج چنانچه در بزغنج ذكر يافت و در فستق ان شاء اللّه تعالى خواهد آمد و در زير پوست آن متصل بمغز پوست نازك جوزى رنك مىباشد كه آن را جفت بلوط مىنامند و ثمر تازهء آن را در آتش انداخته بريان كرده كرماكرم با نمك و يا بىنمك مىخورند نازك و لذيذ مىباشد و مغز خشك آن را آرد نموده روستائيان و دهاتين نان پخته مىخورند و تحقيق آنست كه يك سال ثمر آن خوب و باليده مىكردد و يك سال چيزى شبيه بمازو و كم مغز و غير مازو است چنانچه در عفص ان شاء اللّه تعالى مذكور خواهد شد
* طبيعت ان
شيرين ماكول آن در اول سرد و در دوم خشك و تلخ آن در اول سوم خشك و نائب مناب عفص و قابض است
* افعال و خواص آن
مغلظ و بطئ الهضم و كثير الغذا چون انهضام يابد مسدد و حابس اسهال مزمن و نزف الدم و نفث الدم و جهت خفقان و غثيان كه حادث از فم معده باشد و سحج و قرحهء امعا و سلس البول و تقطير آن و محرق آن مدر بول و حابس اسهال و ضماد آن با پيه خوك نمك سود جهت ورم حالب يعني كنج ران و اورام بلغميه و صلبه و ضماد سوختهء آن و بدستور ذرور سوختهء آن جهت رفع قلاع و قروح ساعيه و حمول آن جهت قطع سيلان رحم و امثال آن نافع و چون بلوط را با نيم وزن آن كندر با روغن زيتون سرشته مداومت به خوردن آن نمايند جهت قطع سلس البول و بول در فراش و ادرار مذى و منى و تجفيف نار فارسي مجرب دانستهاند و نان ان ثقيل و مصدع و مولد سودا و سدد مصلح آن سكنجبين و قند مقدار شربت آن از يك مثقال تا پانزده مثقال بدل آن خرنوب نبطى است و جميع اجزاى درخت آن بارد يابس و يبس ريشهاى باريك آن زياده و در قطع سيلان رحم و امثال آن نافع برك آن جهت التيام جراحت تازه و خاكستر چوب آن جالى دندان و جهت اكله مفيد و آبى كه در حين سوختن چوب بلوط ظاهر مىكردد جهت خضاب ابر و بهتر از خطاط است و جفت آن مجفف قوى و رادع و جهت جراحات و حبس سيلان خون و رطوبات شربا و ضمادا و به جهت فتق ضمادا نيز نافع و بدل آن كلنار و كويند پوست انار و مورد بالسويه بدل آن است مقدار شربت از جرم آن يك مثقال و در مطبوخات تا سه مثقال و چون پوست درخت آن را مهرا پخته يك شب بر موى كماد و يا ضماد نمايند كه قبل از ان باطين قيموليا شسته باشند بغايت سياه كند و شاه بلوط با اندك حرارت و قبض مىباشد و يبس آن كمتر از بلوط و غذائيت آن غالب و با قوت جاليه و مسمن بدن و مولد پيه كرده و مشوى آن با اشربه مبهي و مهيج باه و مقوى بدن و جهت رفع سموم بغايت مؤثر و در سائر خواص ضعيفتر از بلوط و نفاخ و اقسام بلوط مضر حلق و مثانه مصلح آن بزر هند قوقا و شكر و سكنجبين و جفت شاه بلوط در سميت مانند پوست شلتوك است
* بلوط الارض *
ماهيت آن اسمي است مشترك ميان كماذريوس و بيخ نباتي كه برك آن مانند برك كاسني عريض و سبز و منبت آن ريكزارها و زير كولان كه نوعي از تراسيل است كه جدوار سفيد اندلسى باشد و طعم آن شيرين با اندك تلخي مانند طعم بلوط و در شكل نيز بدان ماند و بيخ آن شبيه ببلوط و در زمين مىباشد و برك آن از زمين مىرويد
* طبيعت ان
در دوم كرم و در اول خشك
* افعال و خواص آن
قاطع فضول و مفتح سدهء اعضاى باطني و مدر بول و حيض و ضماد آن با عسل جهت رفع علل سپرز و تنقيهء قروح مزمنهء متعفنه و خوردن كوشت زائد و منع زيادتي قروح نافع و به ظن بعضى جهت حصاة مثانه نافع مقدار شربت آن از يكدرهم تا سه درهم