باب هشتم در امراض اسنان و لثه ؛
يعنى دندان و بن دندان
فصل اوّل : در وَجَعُ السنّ ؛
يعنى درد دندان . آنچه از گرمى بود ، به آب سرد ساكن شود در اكثر . و آنچه از سردى بود ، به آب گرم و رسيدن البته بايستد . علاج : اگر سوء مزاج ساده بود ، در حارّ ، سركه يا گلاب و در بارد ، به طبيخ برنج كابلى تمضمض كنند . و در مادّى ، به حسب ماده تنقيه نمايند ، پس تعديل . و آنچه در پرى معده بيفزايد و از فساد مادهء معده بود ، تنقيهء معده و تجويد هضم فرمايند و گشنيز در طعام بيشتر دارند و قى منع است در اين قسم . آنچه منتقل بود ، از باد باشد ؛ تنقيه باد نمودن و به طبيخ باديان و انيسون وزيره تمضمض كردن نيمگرم سود دهد . و آنچه از تولد كرم باشد ، تقدّم تثقّب گواهى دهد ؛ تخم گندنا و بزر البنج و تخم پياز با موم آميخته ، در آتش سوزند و به واسطهء نى ، دود آن به دندان رسانند .
فايده : عرق گوگرد بر دندان گذاشتن فوراً دفع درد مىكند ، و بايد كه به ديگر دندان نرسد كه ضرر دارد . و تكميد كَلَه در بارد و كذلك به ميل زر ، يا آهن ، داغ نهادن سود تمام دارد و داغ مكرّر بايد كرد تا پخته شود و به احتياط كنند تا داغ به ديگر