باب سوم در امراض جَفْن و هُدْب
بدان كه جفن - به فتح جيم - پوشش چشم را گويند ؛ يعنى پلك . و هدب - به ضَمّها - موى پلك است ؛ يعنى مژه .
فصل اوّل : در كُمْنَه پلك .
و نشانش آن است كه بعد خواب ، چنان نمايد كه ريگ در چشم است ، پس از زمانى زايل شود . علاج : بعد تنقيهء عام ، بهر تنقيهء پلك ، مُدمِّعات در چشم كشند ، چون : احمر لين و احمر حادّ و استحمام نمايند .
فصل دوم : در استرخاء الجفن .
بعد تنقيه و تضميد صبر و اقاقيا و مُرّ بر پلك و پيشانى ، اگر مرض باقى بود ، علاجش تشمير است ؛ يعنى بريدن پلك به وجهى كه معروف است و رگهاى درون بينى گشادن نفع دارد .
فصل سوم : در التصاق الجفنين ؛
يعنى به هم پيوستن هر دو پلك . و اين بعد رمد يا قرحه يا پس از قطع سَبَل و ناخنه مىافتد . علاج : هر دو را از هم جدا كنند به ميل و اگر به حدقه چسبيده باشد ، با احتياط تمام بردارند . و بعد فتح ، زيره و نمك خاييده ، آب وى اندازند و پنبه به روغن گل آلوده در ميان گذارند و زردهء بيضه و