[ 549 ]
فصل [ دهم ] : در حكة اللسان
« 1 » سبب وى ، حصول خلط حارهء محرقهء لذّاعه است در زبان ؛ خواه اين خلط از دماغ فرو ريزد ، خواه از معده يا بدن به سوى زبان مرتقى گردد . و علامت وى ، آن است كه زبان سرخ شود و آدمى از خاريدن زبان به دندان بازنتواند ماند . و چون به آب گرم مضمضه كند ، خفت روى نمايد و استراحت پديد آيد .
علاج : نخستين ، تنقيهء خلط نمايند . و پس از تنقيهء سر ، [ جهت ] تسكين لذع و تليين جلد زبان و ترطيب ماده و تهيهء آن بر تحليل ، مضمضه كنند به آب گرم . و بعده [ يعنى پس از آن ] ، بهر تبريد ، به شير اندكى شكر آميخته تمضمض نمايند . و عقب آن ، بهر اجتماع تسكين و تبريد و تليين و تقطيع و تحليل ، مضمضه فرمايند به سركه و روغن گل .
و بدان كه هليلهء زرد خائيدن و بر زبان ماليدن در استفراغ مواد حار كه در زبان باشد نفع تمام دارد .
هامش
( 1 ) . قاموس القانون :Pruritis lingui.