گرماگرم و جماع بسيار و خواندن بسيار و دويدن و اسب تاختن و شيرينىهاى سخت شيرين و طعامهاى سخت چرب و مستى و آواز برق و رعد طعامهاى غليظ و گوشت جانوران [ و ] برنگ و شلغم و كرنب و گندنا و ترب و سير و پياز و باقلى و عدس و جملهء ترهها زيان دارد و ماده را بجنباند ؛ جز پودنه . اما كرفس را خاصيتى است كه صرع را بجنباند . و غسل كردن به آب گرم ، دماغ را سست كند . و آب سرد ، اخلاط را بفشارد . و همهء ميوههاى تر و شير همه جانوران و هرچه از شير سازند ناموافق است . و هرچه بخار انگيزد ، چون پلپل و خردل زيانكار است و اخلاط به دماغ برآرد . امّا دارچينى و انيسون و كرويا مفيد است و اخلاط را از دماغ فرود آرد و از رگها باد را بيرون برد . و بوى گوگرد و قير و قطران و موى سوخته ، نامناسب است . و خفتن به روز ، سخت بد باشد ؛ خاصه اگر بسيار خسبد . و بر امتلا خسبيدن و بىخوابى مفرط نيز مضر است . و اگر بارزد پيش مصروع دود كند ، صرع بجنبد . و اگر گوشت بز بسيار خورند ، بيم آن باشد كه صرع تولد كند . و اگر پوست بز به خويشتن اندر كشد و در آب شود ، صرع بجنبد . و چيزهاى خشمآور و غمآور خصوصا اگر فجئة باشد به غايت ضرر دارد . و بعضى اطبا در كاهو و گشنيز رخصت دادهاند ؛ امّا « شيخ » مىگويد : « امّا [ انا ] لا احمد هما » « 1 » .
هامش
( 1 ) . ترجمه : « من خاصيتى در كاهو و گشنيز نمىبينم كه براى صرع مفيد باشد » . م .