تخطي إلى المحتوى الرئيسي

احياى حكمت ( مشتمل بر طبيعيات ) ( فارسى ) — صفحة 106

مساهمون:

ص١٠٦

روش تصحيح متن

در ميان متون قديمى برخى از آثار وجود دارد كه به علت رخدادهاى سياسى - اجتماعى و يا به جهت عدم توجه به استنساخ و تجديد كتابت آنها ، منحصر به يك نسخهء خطّىاند . چنين نسخى گاه آميخته به اغلاط و غير مضبوطند ، ازاين‌رو تصحيح آنها به دشوارى و تنها با اتخاذ روش تصحيح قياسى ممكن مىشود . كتاب احياى حكمت نيز از اين قبيل آثار است ، لذا روش مذكور در تصحيح آن به كار گرفته شد . يعنى كلمات درست و مضبوط با توجه به محتواى اثر و همطراز با شيوه نگارش آن جايگزين اغلاط و موارد نامضبوط گرديد . در حين تصحيح اگر افزودن كلمه يا كلماتى براى حفظ معنى يا تكميل جمله ضرورى دانسته شد ، در متن كتاب ، داخل [ ] نهاده شد . و چنانچه كلمه يا عباراتى با توجه به محتواى متن غلط يا نامناسب تشخيص داده شد ، به جاى آن كلمهء صحيح يا أصح قرار داده شد . تمامى اين موارد در متن مصحّح شماره‌گذارى شده و آنگاه كلمه يا عبارات مغلوط در زيرنويس ، هريك به ترتيب شماره ، ثبت و گزارش شده است ، بدين صورت كه علامت اختصارى ( م ) به نشانهء متن خطى كتاب و در مقابل آن بعد از « : » كلمه يا عبارت نادرست نوشته شده است . براى مثال در ( ج 1 ، ص 121 ) « متعلق 2 » با توجه به محتواى عبارت جايگزين كلمهء ( تعلق ) شده كه در متن خطى بدين صورت كتابت شده بود . شماره روى كلمه متعلق ، نشانهء ترتيب اصلاحات و اغلاط است و در زيرنويس چنين آمده است : 2 . ( م ) : تعلق . چنان‌كه قبلا اشاره شد ، مؤلف نقل قولها و آيات و روايات فراوانى جهت استشهاد يا بحث و تحقيق ، در اثر خود آورده است . اين نقلها غالبا داراى اغلاط متعدد يا اختلاف با مأخذ به دست آمده از آنهاست . لذا حق تحقيق و تصحيح در اين بود كه جهت مقابلهء متن اقوال در مأخذ با نقل احياى حكمت ، حتى المقدور منابع آنها شناسايى و پيدا شود .