افعال ، قوىتر از بستانى است و هر يك بدل ديگرىاند .
[ 5555 ]
هندباء هاشميه و هندباء شاميه :
نوع بزرگ ورق بستانى است .
[ 5556 ]
هندباء البقل :
نوع ريزهء برگِ كاسنىِ بستانى است .
[ 5557 ]
هوم :
به لغت تركى نباتى است شاخههاى او پر گره و بارش شبيه به عنب الثعلب و كبك از آن بسيار محظوظ است و بىبرگ و بىبيخ و با ريشههاى ضعيف و غير غائر .
از سموم قتّاله و چون پيكان را به آب او آلوده ، خشك كنند ، زخمش كشنده است .
[ 5558 ]
هوم المجوس :
گياهى است ساقش يك عدد و باريك و صلب و گلش زرد و تيره و شبيه به ياسمين و برگش ريزه است و ظاهراً از جنس ارغوان زرد باشد و نزد بعضى بخور مريم است .
در اولِ سوم ، گرم و خشك و جالى و مفتّح سدد و با حدّت و بسيار مجفِّف و طبيخ گل او جهت حصاة مثانه و احتباس بول ، بسيار مفيد و ذرور گل او حابس خون جراحات و قدر شربتش يك مثقال و زياده از دو مثقال او كشنده به تجفيف قوى است .
[ 5559 ]
هيوفاريقون :
معرَّب از اوفاريقونِ يونانى است و آن ، سه قسم مىباشد و هر سه قسم را ثمر مثل جو است :
قسمى را ساق به قدر شبرى و زياده و برگش مانند برگ سداب و بسيار سرخ و گلش سفيد و شبيه به گل شب بو و در بو شبيه به بوى صنوبر و تخمش سياه دراز و مدور و مانند جو و منبتش زمينهاى سخت .
در اولِ سوم ، گرم و خشك و قوتش تا ده سال باقى است و مجفِّف و ملطّف و مدرّ بول و حيض و مخرج جنين و محلّل و مفتّح سدد و جهت درد ورك ، نافع و برگش جهت التيام جراحات و تنقيه زخمهاى متعفنه و رفع سوختگى آتش و عصاره و طبيخ او جهت نقرس ، بىعديل و مداومت شرب تخم او هر روز نيم درهم با ماء العسل جهت عرق النساء مجرب دانستهاند و جهت تب ربع ، با نيم وزن او سداب به دستور مجرب شمردهاند و بدلش تخم شبت و انيسون است .
صنف دوّم ، بزرگتر از اوّل و برگش به قدر نعناع و پر شعبه و شعبهها مستقيم و ساقش سرخ و گلش زرد و تخمش در غلافى مانند خشخاش و با خطوط و در بوى ، شبيه به راتيانج .