گويند ده درهم غنچهء تازه او ده بار عمل مىفرمايد .
روغن گل كه گل بىاقماع را در روغن كنجد كرده در آفتاب بگذارند و بعد از سفيد شدن گل تجديد تا هفت مرتبه كنند و يا آب افشردهء تازه او را با مثل آن روغن كنجد يا زيتون بجوشانند تا روغن بماند ، روغن مزبور ، مركب القوى و رادع و قابض و محلّل و موافق مواد حارّه و بارده و با قوت مسهله و مسكّن التهاب معده و رويانندهء گوشت زخمهاى عميق و مجفِّف رطوبت آن و رافع مواد خبيثهء او و رافع قرحهء امعاء و مضمضهء او مسكّن درد دندان و نطول او مقوّى دماغ و حابس اسهال مرارى و مسهل مادهء لزجه و مقوّى اعضاء و محلّل مواد فاسده و در تسكين دردها عجيب الاثر و طلاى او با سركه و لخلخهء او با سركه و گلاب ، مسكّن درد سر و رادع بخارات دماغى و موافق اورام آن و رافع زحير و درد امعاء . و چرب كردن ادويهء حابس اسهال به او ، مقوّى فعل آن و قطور او جهت درد گوش و تدهين او با سركه و آب مورد ، رافع عرق و پادزهر قروح و جوششهاى حارّه و شرب او رافع ضرر خوردن آهك و زرنيخ و صابون و ذراريح و امثال آن و بدلش نيم وزن او روغن بنفشه و به وزن او دهن الخلاف و قدر شربتش تا يك اوقيه است .
گلاب نيز مركب القوى و مايل به سردى و با حرارت لطيفه و مايل به رطوبت و با قوت قابضه است و بعضى سردى و خشكى او را بسيار غالب دانستهاند و او ، مقوّى دماغ و فم معده و قوتهاى بدنى و نيم گرم او جهت نفث الدم و خشونت سينه و عوارض نزله و درد معده و امعاء و مغص بارد و حارّ و درد جگر سرد و جهت خفقان حارّ و تقويت بدن و با شراب جهت زيادتى تفريح و بوييدن و طلا كردن او جهت درد سر حارّ و درد چشم و با قرنفل جهت بارد آن و لخلخهء او جهت تقويت دل و رفع غشى و بيهوشى و تقويت دماغ و حواس باطنى و نشاط نفس و رفع خمار مفيد .
بالخاصية مضرّ باه و باعث سفيد موى و مصلحش جلّاب و نبات و قدر شربتش تا هيجده مثقال و گلاب مكرر به قدر دو اوقيه او مسهل است .
[ 5462 ]
ورد منتن :
درياس است .
[ 5463 ]
ورد الحماق :
به فارسى گل رعنا نامند اندرون او سرخ بيرون زرد و بدبوى و از اقسام ورد منتن است .
گرم و خشك و بيخ او محلّل قوى و بسيار گرم و در اطليه ، استعمال او اولى است .
[ 5464 ]
ورد السباخ :
گل عليق الكلب است .