[ 4929 ]
ماش :
از حبوبات معروفه است .
در آخرِ اوّل سرد و مايل به خشكى و قوتش تا سه سال باقى است . لطيفتر از عدس و از ساير حبوبات كم نفخ تر و مولد خلط صالح و مسكّن حرارت ، و التهاب صفرا و قابض و موافق گرده و مقوّى عصب و بهترين اغذيه صاحبان تبهاى حارّه است و جهت سرفه و ورم لهاة و درد سر و ضعف باصره و نزلات و ضماد او با آب مورد ، مقوّى اعضاء و رافع درد ضربه و سقطه و محلّل و جالى كلف و با سركه جهت جرب متقرح و منع عرق مؤثر .
قاطع باه و مضرّ دندان و دير هضم و مصلح او در ضرر باه روغن بادام و آب قرطم و بدلش باقلا و در مبرودين ، جوارش كمونى و خردل و مصطكى است و از خواص اوست كه با وجود برودت ، تحريك سودا و جذام نمىكند .
[ 4930 ]
ماش هندى :
حب القلت است .
[ 4931 ]
ماس :
اسم هندى الماس است . از احجار نفيسه و آتش و آلات حديدى و امثال آن در او اثر نمىكند و از سرانديب خيزد و قسمى از او سفيد قريب به رنگ نوشادر و شفاف و مسمى به نوشادرى است و بزرگتر از باقلا مشاهده احدى نشده و قسمى سفيدى او كمتر از نوشادرى و قطعات بزرگ از او يافت مىشود و او را ما قدونى و زيتى نامند و قسمى مسمى به حديدى و در رنگ مانند مغيسا است و قسمى مسمى به قبرسى و در سفيدى مانند نقره است و آتش در او اثر مىكند و لهذا نزد بعضى از اقسام الماس نيست و گويند سرخ و سبزِ نيم رنگ از او مىباشد و بهترين او ماقدونى و زبونترين او سبز خالدار است .
در چهارم سرد و خشك و نزد بعضى در چهارم ، گرم و قليل او قتّال و تعليق او مقوّى دل و رافع خوف و باعث سرعت ولادت و غلبهء بر خصم و مسدّس او مانع صرع و گذاشتن او بر دندان ، مفتّت اوست بدون كلفتى و از خواص اوست كه به غير شكل مثلث شكسته نمىشود و در جميع اجسام معدنى اثر مىكند و سرب در او مؤثر است .
[ 4932 ]
ماركيوا :
اسم فارسى است و ناركيوا نيز نامند . نبات او شبيه به درخت و در كنار آبهاى زمين سخت مىرويد و شاخههاى او بسيار و تا به قدر پنج ذرع و دير شكن و برگش كوچكتر از برگ زيتون و نرم و گلش سرخ و شبيه به گل شب بو و ثمرش در ميان برگها و مانند فندق و مايل به سياهى و در جوف آن دانهء سياه و بسيار نرم و قسمى از فلفل الماء است و چون كرسنه و بسيله و ساير حبوب را در آن آب جوشانيده ، خشك كنند ، طعم آن را از فلفل تميز نمىتوان كرد .