حرف الميم
[ 4893 ]
ماء :
بهترين آبها آب باران و بعد از آن آب جارى كثير المقدارى است كه بر زمين پاكِ سرخ لون و زمين سنگدار گذرد و بعيد المنبع و تند رفتار و سبك وزن و مكشوف و از مغرب و جنوب به طرف مشرق و شمال آيد و آبهاى بد مانند آب نيزار و گوگردى و امثال آن داخل او نشود و در آب نيل ، جميع اين صفات موجود است و بعد از آن آب مقطَّر كه مانند گلاب عرق كشيده باشند و آب قطر كه از كوزه سفال تراوش كرده باشد و بعد از آن آبى كه جوشانيده به نصف رسيده باشد و آب چشمهء كثير المقدار و آب كاريز و چاه است و تفاوت همه آبها به حسب قلت و كثرت و مواضع مختلفه است .
آب خالص ، در دوّم ، سرد و در نهايت مرتبهء رطوبت و ارطب از او چيزى نمىباشد و اگر چه به سبب بساطت ، غذاى حيوان نمىشود و ليكن نسبت به روح طبيعى و قوت غاذيه حكم هوا دارد و نسبت به روح حيوانى و قوت آن پس مادام كه آب به وقت مناسب و به مقدار لايق خورده شود باعث حفظ رطوبت غريزى از تحليل و ترقيق غذا و بدرقهء وصول آن به اعضاء و غسل عروق و طراوت و نرمى بدن و تليين طبع و اعانت هضم و طبخ غذا و تبريد و ترويح روح حيوانى در حين قصور هوا و مدرّ فضلات رقيقه بدنى است به عنوان مرافقت .
مضرّ احشاى ضعيفهء بارده و امراض رطوبى و قروح و جراحات و دبيلات و قولنج است و اكثار او و عدم مراعات وقت او مورث سستى اعضاء و عصب و ضعف احشاء و هضم و فساد رنگ رخسار و نسيان و بلادت و عروض نزلات و تهبج و ثقل و حواس و گرانى بدن و سبات و امراض باردهء رطبه است .
شرط است كه قبل از انحدار غذا از معده نياشامند ؛ مگر صاحبان معده و جگر حارّه و