تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 758

مساهمون:

ص٧٥٨
مراد ليف خرماست و بهترين او از نارجيل و نخل حجازى و زبون‌ترين از مقل است . در اوّل دوّم ، گرم و خشك . فرش و لباس او جهت استسقاء و ترهل و اورام و از نارجيلى كه سوزانيده باشند جهت خزاز و حكّه و جرب و شرب او جهت اخراج حصاة و ليف مقل ، جهت تسكين بواسير مفيد و خاكستر انواع او منقّى دندان و جهت امراض لثه و التيام جراحات و رفع بهق و برص و بياض چشم نافع است . [ 4877 ]

ليف البحر :

بيخى است شبيه به سعد و بزرگ‌تر از آن و ظاهر و باطن او سياه و برگش شبيه به برگ سريش و ريشه‌هاى او باريك و به هم پيچيده و مدور و سياه و كوچك او به قدر گردكان و بزرگ به قدر نارنج و با خشونت ؛ گويا پشمى است كه مدور كرده‌اند و از بحر مغرب خيزد و موج به ساحل مىاندازد . در دوّم ، گرم و خشك و به غايت جالى آثار و سوختهء او بهترين ادويهء قروح خبيثه و سنون او مقوّى لثه و جالى دندان و مغسول او جهت بياض چشم و ناخنه مفيد است . [ 4878 ]

ليفه :

انطاكى گويد گياهى است سرخ و خاردار و به شكل خيار كوچكى و نائب مناب قثاء الحمار است در افعال و در نواحى مصر ، كثير الوجود و زياده از يك درهم ، قتّال است . [ 4879 ]

ليمو :

در جميع خواص ، مانند ترنج . پوست زرد او در دوّم ، گرم و خشك و مقوّى معده و دل و قابض و محرِّك اشتها و معين هضم غذا و مفتِّح سدّه گرده و محلّل قولنج ريحى و آروغ آرنده و مصلح كيفيت اخلاط رديه و پادزهر سموم مشروبه و ملذوعه و در ساير افعال ، قائم مقام پوست ترنج است . آنچه ما بين پوست زردى و ترشى است ، در افعال مانند گوشت ترنج . ترشى او در دوّم ، سرد و خشك و مقوّى معده حارّ و لطيف و بسيار جالى و قاطع اخلاط غليظه و لزجه و ملطّف آن و جالى بهق سياه و كلف و قوبا و مسكّن غليان خون و صفرا و التهاب معده و جهت تبهاى حارّهء دموى و صفراوى و عفونت خون و بثور و شرى و حصف و دمل و ورم حلق و لهاة و كرب و غم و قى صفراوى و غثيان و تقلب طعام و بد گذشتن اطعمهء چرب و جذب مواد حارّهء جگر و معده و جهت درد سر و دوار كه از بخار اخلاط غليظه باشد و خفقان سوداوى و غبّ خالص و غبّ غير خالص و خمار و سموم هوامّ و ادويهء قتّاله ، مفيد و در اكثر امور ، قائم مقام سركه و جهت مريض بهتر از آن است .