تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 629

مساهمون:

ص٦٢٩
آن جهت اعانت حمل و تضييق فرج و تقويت رحم و رفع بدبويى آن ، بىعديل و مصلحش مقل و رب سوس و ساير صموغ و روغن بادام و قسم سياه او قتّال . قدر شربتش دو قيراط و بدلش در استسقاء ، مازريون و در قولنج ، جند و زياد او موجب اختلاط عقل و التهاب معده و فواق و در بعضى مزاج ، مسهل مفرط و در بعضى قابض به افراط و رافع آن ، تبريد قوى و آب ميوه‌هاست . [ 3878 ]

فراسيون :

نباتى است ما بين شجر و گياه و شاخه‌هاى بسيار از يك اصل مىرويد و مربع و با اندك زغب و مايل به سفيدى و برگش به قدر انگشت مهين و مايل به استدارت و چين دار و با خشونت و تلخ [ و تخمش محيط ساق او ] و بعضى گلش مايل به زردى و بعضى را به ازرقى و منبتش خرابه‌ها و كوهها و در آخر ثور و اوايل جوزا گل مىكند و قوتش تا شش سال باقى است و مؤلف « اختيارات » ، كراث جبلى دانسته و از اين جهت فراسيون نزد عطاران اين بلاد ، مفقود و معدوم است . در دوّم ، گرم و در سوم ، خشك و مفتّح سدّهء جگر و سپرز و به غايت منقّى سينه و شش از لزوجات و مدرّ حيض و بول و شير و عرق و محلّل رياح غليظه و بلغم غليظ و با قوت ترياقيه و جالى اعضاى باطنى و ظاهرى و مقوّى آن و مخرج جنين و مشيمه و رافع ضرر فطر و امثال آن و طبيخ آن با شكر و انجير و عسل و ايرسا جهت ربو و سرفه كهنه و ضيق النفس و با شربت بنفشه جهت قرحهء ريه و التيام جراحت آن بىعديل و با روغن گل و روغن زيتون جهت درد امعاء و با ادويه مناسبه جهت درد سپرز و پهلو و تهيگاه و سنگ مثانه و خائيدن و بلع كردن آب او جهت قلاع و درد معده و ضماد او جهت جراحات كهنه و داخس و بردن گوشت فاسد زخمها و تحليل خنازير و نضج دمل و گشودن آن ، نافع ، خصوصاً چون تازهء او را با پيه گرده بز كوبيده باشند و با روغن بنفشه جهت انتقاخ پلك چشم و ورم كه از ضربه سقطه به هم رسد و شكستگى اعضاء و طلاى مطبوخ آن با آب جهت رياح مثانه و عسر بول و درد عانه و اصلاح رحم و مقعد و زخم سگ ديوانه گزيده ، مفيد و عصارهء او بهترين ادويهء چشم و جهت باصره و بردن زردى يرقان كه در چشم باقى باشد و جرب و سلاق و دمعه و نزول آب و جساءت و قطور او جهت گرانى سامعه و درد گوش مزمن ، نافع . مضرّ مثانه و گرده به حدى كه اكثار او موجب ادرار خون شود و مصلحش كتيرا و عسل و سنبل و نزد بعضى رازيانه و پاد زهر ضرر او و مقوّى فعل آن است . و قدر شربتش