[ 3870 ]
فاها :
اسم هندى جنطيانا است .
[ 3871 ]
فتايل الرهبان :
نباتى است به قدر ذرعى و تيره رنگ مايل به سفيدى و برگش مانند برگ حنا و كوچكتر از آن و گلش زرد و مجتمع و تخمش مانند تخم تره تيزك و بيخش خوشبو و منبتش كنار دريا و رودخانهها و ريگ زارهاست .
در آخرِ دوّم ، گرم و خشك و به غايت مقوّى باه و رافع زكام و عسر النفس و سرفه و ربو و رياح غليظه و ضماد او محلّل صلابات و رافع مفاصل و نقرس و عرق النسا و ورم انثيان و فسخ عصب و مربّاى بيخ او ، انفع از زنجبيل و هاضم و مسخّن معده و گرده و مثانه و مدر بول و محرِّك باه و محلّل مواد بارده است .
[ 3872 ]
فتيله :
به فارسى شافه نامند . جهت تليين طبع و جذب مواد از اعالى بدن ، مستعمل است و در جمعى كه قوت مسهل نداشته باشند ، بدل حقنه و اقسام آن در دستورات ، مذكور است .
[ 3873 ]
فتيت :
نان خشك است كه بسيار نرم نساييده باشند و مستعمل او از نان گندم است .
قليل الغذاء و مجفِّف رطوبت معده و مولد رياح و سودا و دير هضم و مضرّ احشاء ضعيفه و كهنهء او بسيار زبونتر و مورث قولنج و مسدد و مصلحش شكر است .
[ 3874 ]
فتاطه :
سيبيا است .
[ 3875 ]
فجل :
به فارسى ترب نامند . برّى و بستانى و شامى مىباشد و شامى آن است كه تخم شلغم را در بوته ترب كرده ، غرس نمايند يا به عكس و برى او تند تر از بستانى و به درازى و بزرگى او نيست و قوتش به خردل ، قريب تر و نزد بعضى خردل برّى عبارت از اوست و بستانى را قسم مستدير بيرون سياه ، قوىتر از سفيد مستطيل و تخم اقسام او ، قوىتر از ساير اجزاء و بعد از آن ، پوست و برگ ريزهء آن و بعد از آن ، برگ بزرگ و گوشت او و به مراتب مذكوره تا سوم ، گرم و در دوّم ، خشك و مدرّ بول و بعد از طعام ، هاضم و مخرج رياح و محرِّك آروغ و با اندك تليين و نيكو كننده رنگ رخسار و مداومت خوردن او ، باعث روييدن موى كه ريخته باشد و آب او مفتّح سدد و معين قى ، خصوصاً با عسل تناول نمايند و مطبوخ او جهت سرفهء مزمن و تلطيف خلط غليظ و احتباس حيض و رفع ضرر فطر ، مفيد .
اكثار او ، مولد قمل و گويند بعد از خوردن او چون عقرب بگزد درد او محسوس