چتر زردك و تخمش شبيه به زيره و با تندى و بيخش در طعم ، شبيه به زردك و برگش بىزغب .
در سوم ، گرم و خشك و تخم هر دو قسم در افعال و خواص ، مثل دوقو و از آن ، اندكى ضعيفتر و تخم قسم اخير را به ديلمى كيك داش گويند . چون سائيده و بر جامهء خواب بپاشند ، رفع اذيت كيك كند . « جالينوس » ، دوقس و دوقو را يكى مىداند و « ديسقوريدوس » ، دوقس را از اصناف زردك برّى شمرده و اين به تحقيق اقرب است و حقير ، اقسام او را مشاهده نموده است .
[ 2271 ]
دود البقل :
به فارسى كرم سبزه نامند و آن ، حيوانى است شبيه به هزارپا و از آن كوچكتر و در غايت سبزى و در سبزه زارها و در برگهاى سبز به هم مىرسد .
سرد و خشك و تازهء او با رطوبت و ماليدن او با روغن زيتون جهت گزيدن جانوران و آشاميدن او جهت رفع سموم مشروبه ، نافع است .
[ 2272 ]
دود الزبل :
كرمى است زرد رنگ كه در مزبله متكون مىشود . تكرار ضماد مطبوخ او در روغن زيتون جهت قرطسه - كه مقدمهء كچلى است - و رفع داء الثعلب ، مجرب است و ماليدن روغن او جهت بواسير و امراض مقعد ، مفيد است .
[ 2273 ]
دوادم :
با الف و بىالف ، چيزى است مثل صمغ و سرخ مايل به سياهى و در جوف درختهاى كهنه متكون مىشود و در افعال ، قائم مقام موميائى است .
[ 2274 ]
دود خشب الصنوبر :
كرم درخت كاج است . قريب الطبع است به ذراريح و يك مثقال او سم قاتل است و ضماد كوبيدهء او در گشودن ورمها و ازالهء كلف و زخم كردن اعضاء ، عجيب الفعل است .
[ 2275 ]
دود الخل :
كرمى كه از سركه و شراب به هم رسد . ضماد او ، رادع و محلّل و مقوّى اعصاب و سعوط او جهت رفع كرمى كه در دماغ به هم رسد ، قوى الاثر است .
[ 2276 ]
دود الحرير :
كرم ابريشم است . در اوّل حال ، او ، تخمى است ريزه و مدور و كبود رنگ كه در لته بسته ، در بغل نگاه داشته باشند ، بعد از بيست يوم در فصل بهار متكون مىگردد . شبيه به مورچه است و به تدريج - قريب به چهل روز - بزرگ شده ، سفيد مىگردد و در اين ايام شش روز را اصلًا برگ توت نمىخورد : بار اوّل يك روز و بار دوّم دو روز و بار سوم سه روز . بعد از پيله به خود تنيدن ، رنگش سرخ و به هيئت دانهء