و بطىء العمل است و مورث مغص و قسم هندى متوسط المقدار و اغبر مايل به زردى و منقط به سياهى مىباشد و بهترين اقسام ، چينى سفيد مايل به زرد و بعد از آن ، هندى است .
در اولِ چهارم ، گرم و به غايت تند و يابس و در جوف مغز او پرده اى است و آن ، در سميت مثل بيش است و به دستور ، پوست او بايد جدا كرد و هر چه بىپوست مدتى مانده باشد به دستور ، از سموم قتّاله است . اقسام او ، مسهل بلغم و سودا و جاذب رطوبات خام از مفاصل و مفتّح و جهت استسقاء و يرقان و نقرس و سنگ مثانه و گرده و درد كمر و وركين و ساق ، نافع و طلاى او حافظ سياهى موى و مورث قرحه و تقشر جلد و چون بر لب رسد ، سرخى او را زايل كند و تكرار آن موجب برص لب و ضماد او با ماست جهت شقاق و برص حيوانات و با ادويهء مناسبه جهت جميع اورام بارده و اوجاع ، مفيد .
قدر شربتش در قوى الابدان ، يك عدد و در غير آن ، نصف عددى است كه با مصلحات باشد . مضرّ محرورين و يك درهم او ، كشنده است به اسهال مفرط و قطع امعاء و مغص و مصلحش بعد از جدا كردن پرده درون او ، كتيرا و نشاسته و گل سرخ و يك شب در آب ليمو گذاشتن است .
معين فعل او ، تربد و عصارهء غافث و هليلهء كابلى و انيسون و پياز عنصل و زعفران و بسفايج است و بعد از آن ، خوردن آب سرد و شير و ربوب حامضه و مشوى او را مضرّت ، كمتر و در هواى بسيار گرم ، بلاد حارّ و يابس و نحيف الابدان ، استعمال او جايز نيست .
[ 2260 ]
دندران :
ارقوان است .
[ 2261 ]
دنقه :
شيلم است .
[ 2262 ]
دنق :
سپستان است .
[ 2263 ]
دنقرا :
ابقره است .
[ 2264 ]
دنبه :
فارسى اليه است .
[ 2265 ]
دندان فيل :
اسم فارسى عاج است .
[ 2266 ]
دنبلان :
اسم تركى كشنج است .
[ 2267 ]
دوايا اغريا :
به يونانى نباتى است كه در سنگلاخ و زمين سخت مىرويد ساقش مثل ساق ريباس و طولش زياده بر شبرى و مايل به زردى و زغب او نيز مايل به زردى و بر سر